จีนส่งดาวเทียม AI คู่ใหม่ "OSE 01-02" ขึ้นสู่วงโคจรได้สำเร็จ ชูจุดเด่นการประมวลเรียลไทม์ ประเดิมให้บริการติดตามอุตสาหกรรมฝ้ายของอุซเบกิสถาน และประเมินความเสี่ยงภัยพิบัติทางการเกษตรในอินโดนีเซีย ตอกย้ำยุทธศาสตร์นำ AI เสริมศักยภาพประเทศซีกโลกใต้

เมื่อวันที่ 6 ส.ค.2569 สำนักข่าวซินหัวของจีน รายงานว่า จีนประสบความสำเร็จในการปล่อยจรวดขนส่ง  Jielong-3 (หรือ Smart Dragon-3) ที่พัฒนาขึ้น โดยสถาบันเทคโนโลยีจรวดขนส่งแห่งประเทศจีน (CALT) จากแพลตฟอร์มปล่อยยานอวกาศทางทะเล (Sea-based Launch Platform) บริเวณน่านน้ำนอกชายฝั่งเมืองไท่อาน มณฑลซานตง ทางตะวันออกของจีน เพื่อส่งดาวเทียมพลังงานปัญญาประดิษฐ์ (AI) จำนวน 2 ดวง ได้แก่ Oriental Smart Eye (OSE) 01 และ 02 เข้าสู่วงโคจรสำเร็จ โดยมีเป้าหมายหลักในการให้บริการสำรวจข้อมูลระยะไกลอัจฉริยะ (Intelligent Remote Sensing) แก่ประเทศอุซเบกิสถานและอินโดนีเซีย

บริษัท สตาร์.เอไอ สเปเชียล-เทมพอรัล อินเทลลิเจนซ์ เทคโนโลยี จำกัด (Star.ai) ผู้พัฒนาดาวเทียม เปิดเผยว่า ดาวเทียมดวงแรกจะทำงานร่วมกับอุซเบกิสถานในการติดตามวงจรการผลิตของอุตสาหกรรมฝ้ายอย่างครบวงจร ขณะที่ดาวเทียมอีกดวงจะถูกใช้ในอินโดนีเซียเพื่อติดตามการเจริญเติบโตของพืชผลและประเมินความเสี่ยงจากภัยธรรมชาติอย่างแม่นยำ

ก้าวกระโดดด้วยการประมวลผล AI บนอวกาศ

ความพิเศษของดาวเทียมชุด OSE คือ การติดตั้งระบบประมวลผลที่มีอัลกอริทึม AI ที่ช่วยให้สามารถประมวลผลและวิเคราะห์ข้อมูลได้ทันทีตั้งแต่บนอวกาศ (In-Space Computing) ช่วยลดระยะเวลาในการประเมินสถานการณ์ภัยพิบัติ จากเดิมที่ต้องใช้เวลานานหลายชั่วโมง ลงมาเหลือเพียงไม่กี่นาที ซึ่งทำให้การตัดสินใจสั่งการและรับมือกับสาธารณภัยทำได้อย่างทันท่วงที

นายซ่ง บิงเฉิน ผู้ร่วมก่อตั้ง Star.ai ระบุว่า ความร่วมมือครั้งนี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่การถ่ายภาพดาวเทียม แต่ครอบคลุมถึงการทำวิจัยเชิงลึกทั้งด้านการเกษตร อุตุนิยมวิทยา และการสำรวจแร่ธาตุ ในด้านการเตือนภัยพิบัติล่วงหน้า ดาวเทียมอัจฉริยะของเราสามารถให้คำแนะนำเพื่อประกอบการตัดสินใจเฉพาะด้านได้ภายในเวลาเพียงไม่กี่นาที ซึ่งเป็นการก้าวกระโดดด้านประสิทธิภาพอย่างมหาศาลเมื่อเทียบกับดาวเทียมแบบเดิมที่ต้องใช้เวลานานหลายชั่วโมงในการประเมินสถานการณ์

ตัวอย่างการใช้ดาวเทียมแจ้งเตือนภัยพิบัติในจีน

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เทคโนโลยีอัจฉริยะของจีนถูกนำไปใช้อย่างแพร่หลายทั่วภูมิภาค ในภาคส่วนต่างๆ เช่น การบรรเทาสาธารณภัยและการเกษตร ซึ่งช่วยลดช่องว่างทางดิจิทัลและเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ เมื่อเดือนที่แล้ว ทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยฟูดัน (Fudan University) ได้รับข่าวดีเมื่อโครงการเตือนภัยล่วงหน้าและบรรเทาสาธารณภัยด้วย AI จีน-แอฟริกา ได้รับการคัดเลือกอย่างเป็นทางการให้เป็นส่วนหนึ่งของ "ทศวรรษวิทยาศาสตร์นานาชาติเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน" ขององค์การสหประชาชาติ (UN)

นายจาง ยู่หนิง หนึ่งในสมาชิกทีมโครงการจากมหาวิทยาลัยฟูดัน กล่าวว่า  จีนเป็นหนึ่งในผู้นำระดับโลก ด้านเทคโนโลยีอวกาศและ AI แบบครบวงจร ในขณะที่แอฟริกามีความเปราะบางสูงต่อภัยธรรมชาติที่เกิดขึ้นบ่อยครั้ง แต่ยังขาดศักยภาพที่แข็งแกร่งในการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย โดยการใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีอวกาศและ AI ของจีน เพื่อให้บริการเตือนภัยพิบัติล่วงหน้าและสนับสนุนข้อมูลหลังเกิดภัยแก่แอฟริกา สามารถช่วยเหลือประเทศต่างๆ ในแอฟริกา รวมถึงสหภาพแอฟริกา ในความพยายามป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยได้อย่างมีประสิทธิภาพ  

รุกตลาด Global South ดัน AI จีนสู่เวทีโลก

การปล่อยดาวเทียมครั้งนี้เป็นเพียงส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์ใหญ่ของจีนในการส่งออกเทคโนโลยี AI ไปยังกลุ่มประเทศกำลังพัฒนาในซีกโลกใต้ (Global South) โดยในงานประชุม World AI Conference (WAIC) จีนพร้อมด้วย 29 ประเทศได้ร่วมกันลงนามจัดตั้ง องค์กรความร่วมมือปัญญาประดิษฐ์โลก (WAICO) ซึ่งเป็นองค์กรระหว่างรัฐบาลที่มีสำนักงานใหญ่ในนครเซี่ยงไฮ้ เพื่อสร้างระบบการกำกับดูแล AI ที่เป็นธรรม

นอกจากนี้ คณะกรรมการพัฒนาและปฏิรูปแห่งชาติของจีน (NDRC) ยังเปิดเผยตัวอย่างความสำเร็จของการนำ AI จีนไปปรับใช้ในต่างแดน เช่น

1.โมเดลสภาพอากาศ "หม่าจู่" (MAZU) ช่วยเจ้าหน้าที่ท่าเรือในประเทศจิบูตีพยากรณ์และรับมือกับคลื่นความร้อนและฝนตกหนัก

2.ระบบหุ่นยนต์และ AI ในมาเลเซีย ปรับปรุงสายการผลิตยางธรรมชาติ ช่วยลดต้นทุนแรงงานลง 20–30%

3.แพลตฟอร์มการเกษตรในบราซิล ช่วยเกษตรกรวางแผนการปลูกและเพิ่มผลผลิตได้ 6–10%

4.แพลตฟอร์มค้นหายาในอียิปต์ ใช้ AI คัดกรองสารประกอบต้นแบบสำหรับยาปฏิชีวนะและยามหาสมุทร ช่วยย่นระยะเวลาการทำงานจาก 2 ปี เหลือเพียงไม่กี่เดือน

ความเคลื่อนไหวทั้งหมดนี้สะท้อนว่า จีนกำลังใช้เทคโนโลยีอวกาศและปัญญาประดิษฐ์เป็นเครื่องมือสำคัญในการเชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ และลดช่องว่างทางเทคโนโลยีของกลุ่มประเทศกำลังพัฒนาอย่างต่อเนื่อง.