สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร  หรือ ARDA โชว์ความสำเร็จของงานวิจัยใหม่ ที่จะพลิกเกมการผลิตเซรุ่มโรคพิษสุนัขบ้าในไทย จากเดิมต้องใช้เลือดม้าเป็นเบส สู่การนำไข่ไก่ 7 ฟอง ที่จะเพิ่มกำลังการผลิตได้มากกว่า ลดต้นทุนครึ่งหนึ่ง เพิ่มโอกาสรอดชีวิตผู้ป่วยได้ 

โรคพิษสุนัขบ้า ยังคงเป็นภัยเงียบที่คร่าชีวิตผู้คนทั่วโลกกว่า 60,000 รายต่อปี และทุกครั้งที่มีผู้ถูกสัตว์กัดจนเลือดออก คือ “วินาทีชี้ชะตา” เพราะผู้ป่วยจำเป็นต้องได้รับทั้งวัคซีนและ “อิมมูโนโกลบูลิน” หรือเซรุ่ม เพื่อหยุดไวรัสไม่ให้เข้าสู่ระบบประสาท ซึ่งหากเชื้อเข้าถึงสมองแล้ว โอกาสรอดแทบไม่มีเลย

แม้ประเทศไทยจะสามารถผลิตเซรุ่มได้เอง แต่เหตุการณ์ปี 2563 ที่กาฬโรคแอฟริกาในม้าระบาดทำให้ม้าตาย เป็นจำนวนมาก สร้างความกังวลต่อความสามารถของการผลิตเซรุ่ม เพราะระบบเดิมต้องพึ่งพาม้าเป็นอย่างมาก อีกทั้งม้ายังคงเลี้ยงอยู่ในระบบเปิด ควบคุมโรคได้ยาก จนเกิดคำถามสำคัญว่า ประเทศไทยเราจะมี “แหล่งผลิตสำรอง” ที่ปลอดภัยกว่าเดิมได้หรือไม่????

คำตอบเริ่มชัดเจนขึ้นเมื่อ สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) หรือ ARDA สนับสนุนทีมนักวิจัยจากคณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล โดยมี ผศ. ดร. นพ.ชรินทร์ ถาวรคุโณ เป็นหัวหน้าโครงการวิจัยพัฒนาเทคโนโลยีผลิตอิมมูโนโกลบูลินจาก ไข่ไก่ปลอดเชื้อเฉพาะ (SPF) แทนการใช้เลือดม้าแบบเดิม แนวคิดนี้เกิดจากหลักการง่าย ๆ แต่ทรงพลัง นั่นคือการฉีดวัคซีนกระตุ้นภูมิคุ้มกันใน “แม่ไก่” ให้ไก่สร้างแอนติบอดีและส่งผ่านไปยังไข่แดง ทำให้สามารถเก็บไข่ได้ทุกวันโดยไม่ต้องเจาะเลือดหรือทำให้สัตว์เจ็บปวด ใช้ไข่เพียง 7 ฟองก็สามารถผลิตเซรุ่มได้ 1 ขวด จากเดิมที่ต้องเจาะเลือดม้าเพื่อใช้ในการสกัด

ปัจจุบัน งานวิจัยยังอยู่ในระดับผลิตเชิงทดลอง แต่ผลลัพธ์เรียกได้ว่า “ก้าวกระโดด” มาก ด้วยแม่ไก่เพียง 36 ตัว สามารถผลิตเซรุ่มได้ถึง 1,500 ขวดต่อปี และผลทดสอบในห้องปฏิบัติการยืนยันแล้วว่าเซรุ่มจากไข่สามารถยับยั้งไวรัสได้จริง อีกทั้งระบบเลี้ยงแบบโรงเรือนปิดแรงดันบวก (Positive Pressure) ยังช่วยป้องกันเชื้อโรคได้กว่า 30 ชนิด ทำให้คุณภาพและความปลอดภัยสูงกว่าวิธีเดิมอย่างมีนัยสำคัญ

ด้านประโยชน์เชิงเศรษฐกิจก็เด่นชัด เซรุ่มที่ผลิตจากม้ามีราคาราว 800 บาทต่อขวด หากใช้ไก่ไข่ในการผลิต ต้นทุนจะลดลงเหลือราว 350 บาท เท่านั้น ม้า 1 ตัวให้ผลผลิตเทียบเท่าไก่เพียง 10 ตัว แต่ไก่ 1 ตัวสามารถให้ไข่ได้ถึง 300 ฟองต่อปี ทำให้ขยายกำลังการผลิตได้ง่าย ทั้งยังลดความเสี่ยงจากการขาดแคลนในภาวะวิกฤติ

เป้าหมายในอีก 3–5 ปี คือการขยายสู่ระดับกึ่งอุตสาหกรรม รองรับดีมานด์ในประเทศมากถึง 150,000 ขวดต่อปี โดยใช้แม่ไก่เพียง 2,000–4,000 ตัว ถือเป็นแพลตฟอร์มใหม่ที่จะช่วยเสริมความมั่นคงด้านเวชภัณฑ์ของไทยได้อย่างแท้จริง

นวัตกรรมนี้จึงไม่ใช่แค่ “วิธีผลิตเซรุ่มแบบใหม่” แต่คือก้าวสำคัญที่เปิดโอกาสให้คนไทยเข้าถึงการรักษาได้มากขึ้น พร้อมผลักดันประเทศไทยสู่เวทีโลกด้านอิมมูโนโกลบูลินในอนาคต และสะท้อนบทบาทของ ARDA ในการผลักดันงานวิจัยให้ก้าวจากห้องทดลองสู่การใช้จริง เพื่อความปลอดภัยและคุณภาพชีวิตของประชาชนไทยอย่างแท้จริง.