พลิกประวัติศาสตร์ประมงไทย! เกษตรศาสตร์ จับมือ ปตท.LNG เปิดตัวโครงการเลี้ยง "แอตแลนติกแซลมอน" ในกรุงเทพฯ โดยใช้ระบบน้ำหมุนเวียน ทำความเย็นด้วยพลังงานเหลือจากการผลิตก๊าซธรรมชาติ ประเดิมลูกปลา 2 หมื่นตัว หวังสร้างอุตสาหกรรมสัตว์น้ำมูลค่าสูง

เมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม 2569 ที่ผ่านมา คณะประมง ม.เกษตรศาสตร์ บางเขน วงการสัตว์น้ำไทยต้องจารึกหน้าประวัติศาสตร์ใหม่ เมื่อ คณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ประกาศเดินหน้าโครงการวิจัยการเลี้ยง "ปลาแซลมอนแอตแลนติก" (Atlantic Salmon) ในระดับห้องปฏิบัติการ (Lab Scale) อย่างเต็มรูปแบบ ซึ่งเป็นความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์กับ บริษัท พีทีที แอลเอ็นจี จำกัด (PTT LNG) มุ่งเป้าเปลี่ยนไทยจากผู้นำเข้าสู่ผู้ผลิตสัตว์น้ำมูลค่าสูงในอนาคต

นวัตกรรม "น้ำเย็น" จากการผลิตก๊าซธรรมชาติ สู่บ่อเลี้ยงปลาเมืองร้อน

ความท้าทายสูงสุดของการเลี้ยงปลาแซลมอนในประเทศไทย คือ "อุณหภูมิ" เนื่องจากทราบกันดีว่า แซลมอนเป็นปลาน้ำเย็นจัด โครงการนี้จึงดึงจุดแข็งของ PTT LNG ที่นำพลังงานความเย็นเหลือทิ้งจากกระบวนการเปลี่ยนสถานะก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) มาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ผสานกับเทคโนโลยี ระบบน้ำหมุนเวียน หรือ RAS (Recirculating Aquaculture System)  โดยทีมนักวิจัยของไทย นำโดย ผศ.ดร.สุริยัน ธัญกิจจานุกิจ คณบดีคณะประมง พร้อมด้วยทีมวิจัยชั้นนำ อาทิ รศ.ดร.วราห์ เทพาหุดี และ รศ.ดร.ประพันธ์ศักดิ์ ศีรษะภูมิ โดยพบว่าระบบ RAS คือหัวใจสำคัญที่จะช่วยให้ไทยเลี้ยงแซลมอนได้ทุกที่ แม้แต่ใจกลางเมืองหลวงอย่าง กรุงเทพฯ

5 จุดแข็งของเทคโนโลยี RAS ในโครงการนี้ 

1.Precision Control ควบคุมอุณหภูมิและคุณภาพน้ำให้คงที่ตลอด 24 ชั่วโมง

2.Space & Water Efficiency ใช้น้ำน้อยและใช้พื้นที่จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพ

3.Eco-Friendly เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ลดการปล่อยของเสียสู่ธรรมชาติ

4.Bio-Security ลดความเสี่ยงจากโรคระบาดและสารปนเปื้อนจากภายนอก

5.International Standard ให้ผลผลิตที่มีคุณภาพเนื้อและโภชนาการเทียบเท่ามาตรฐานโลก

เป้าหมาย ทดแทนการนำเข้าปีละ 8 พันล้านบาท

ปัจจุบันประเทศไทยนำเข้าแซลมอนสูงเป็นอันดับ 5 ของโลก คิดเป็นมูลค่าราว 7,000 - 8,000 ล้านบาทต่อปี โครงการวิจัยนี้จึงไม่ได้ศึกษาแค่ "วิธีเลี้ยงให้รอด" แต่ยังมุ่งเน้นไปที่

1.การศึกษาการเจริญเติบโต (Growth Rate) เพื่อหาช่วงเวลาที่คุ้มค่าที่สุดในการเก็บเกี่ยว

2.การจัดการโภชนาการ (Nutrition) การพัฒนาสูตรอาหารปลาที่เหมาะสมกับสภาพการเลี้ยงในไทย

3.ความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ เพื่อสร้าง "Business Model" ที่เกษตรกรและนักลงทุนสามารถนำไปต่อยอดได้จริง

ก้าวต่อไปพาแซลมอนไทยจากห้องแล็บสู่โต๊ะอาหาร (Future of Thai Salmon)

โครงการนี้เริ่มนับหนึ่งตั้งแต่วันที่ 6 พฤษภาคม 2569 ณ คณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน ซึ่งถือเป็น "นาทีประวัติศาสตร์" ที่จะเปลี่ยนภาพลักษณ์ประมงไทยจากประมงดั้งเดิม สู่ "อุตสาหกรรมสัตว์น้ำมูลค่าสูง" (High-Value Aquaculture)

"คนไทยชอบกินแซลมอน ไทยนำเข้ามากเป็นอันดับ 5 ของโลก ปีละ 7-8 พันล้านบาท แซลมอนเป็นปลาน้ำเย็น เราเลี้ยงไม่ได้ แต่ถ้าเราหาน้ำเย็นได้ นี่จึงเป็นที่มาของโครงการทดลองครั้งนี้ นี่ไม่ใช่แค่การทดลองวิทยาศาสตร์ แต่คือการวางรากฐานความมั่นคงทางอาหารและการแข่งขันในระดับสากล หากเราทำสำเร็จ แซลมอนสดบนจานอาหารของคนไทย จะไม่ได้มาจากการบินข้ามทวีป แต่มาจากฝีมือและการจัดการนวัตกรรมของคนไทยเอง

ถ้าคิดถึงเงินปีละ 8 พันล้าน ประเทศชาติประหยัดเงินได้มหาศาล ไม่ต้องทำตลาดด้วย เพราะคนไทยชอบกินแซลมอน นี่คือการนับหนึ่งของประมงยุคใหม่ ปลาทุกตัวที่ได้ต่อจากนี้ไปคือกำไรของประเทศไทย เพราะตอนนี้เรานำเข้า 100% และนั่นคือความพยายามของคณะประมง ม.เกษตรศาสตร์ลดการขาดทุนของประเทศชาติ แสวงหาหนทางใหม่ สร้างกำไรให้คนไทย" ผศ.ดร.ธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ อาจารย์ประจำภาควิชาวิทยาศาสตร์ทางทะเล และรองคณบดีฝ่ายกิจการพิเศษ คณะประมง ม.เกษตรฯ กล่าว 

ร่วมติดตามความก้าวหน้าของยักษ์ใหญ่แห่งโลกน้ำเย็นในเมืองร้อนได้ที่คณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และร่วมเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์ #ThaiSalmon ไปด้วยกัน.