ในโลกของการเงินระดับโลก การขยับตัวของธนาคารขนาดใหญ่อย่าง HSBC มักสะท้อนทิศทางของอุตสาหกรรมทั้งระบบ และในปี 2026 หนึ่งในประเด็นที่ถูกจับตามองมากที่สุด คือรายงานจาก สำนักข่าวต่างประเทศ ระบุว่า HSBC กำลังพิจารณาปรับลดตำแหน่งงานได้มากถึงราว 20,000 ตำแหน่ง หรือประมาณ 10% ของพนักงานทั่วโลก ภายในช่วงหลายปีข้างหน้า

อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญคือ ตัวเลขดังกล่าวยังไม่ใช่ “ประกาศปลดพนักงานอย่างเป็นทางการ” แต่เป็นรายงานเกี่ยวกับแผนการปรับโครงสร้างระยะยาว ที่อยู่ระหว่างการประเมินภายในองค์กร โดยมีเป้าหมายหลักเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและเร่งการนำ AI เข้ามาใช้ในกระบวนการทำงาน

สิ่งที่ทำให้กรณีนี้แตกต่างจากวิกฤตการเงินในอดีต คือ HSBC ไม่ได้อยู่ในภาวะขาดทุนหนัก หรือเผชิญปัญหาสภาพคล่องแบบช่วงวิกฤตเศรษฐกิจที่ผ่านมา ตรงกันข้าม การปรับองค์กรครั้งนี้ถูกมองว่าเป็น “การเปลี่ยนผ่านเชิงยุทธศาสตร์” เพื่อรองรับยุคที่ AI จะเข้ามามีบทบาทในงานธนาคารมากขึ้น

กลุ่มงานที่ได้รับผลกระทบมากที่สุด

รายงานระบุว่า กลุ่มงานที่มีแนวโน้มได้รับผลกระทบมากที่สุด คือพนักงานสายสนับสนุนและงานหลังบ้าน (Back-office / Non-client-facing roles) ซึ่งรวมถึง:

• งานปฏิบัติการเอกสารและตรวจสอบข้อมูล
• งานสนับสนุนด้าน Compliance และ Risk Processing
• งานรายงานภายในและวิเคราะห์ข้อมูลเชิงโครงสร้าง
• งานธุรการและกระบวนการที่มีลักษณะทำซ้ำสูง

ขณะที่ตำแหน่งที่ต้องใช้การตัดสินใจเชิงซับซ้อน หรือการดูแลความสัมพันธ์กับลูกค้าโดยตรง ยังถูกมองว่ามีความสำคัญต่อองค์กรในระยะยาว

ในเวลาเดียวกัน HSBC ได้แต่งตั้ง David Rice ขึ้นดำรงตำแหน่ง Chief AI Officer เพื่อดูแลการนำ AI มาใช้ในองค์กร ตั้งแต่กระบวนการเปิดบัญชีลูกค้า การวิเคราะห์ข้อมูล ไปจนถึงการตรวจจับอาชญากรรมทางการเงิน

“AI จะทำลายบางงาน และสร้างงานใหม่”

Georges Elhedery ซีอีโอของ HSBC กล่าวกับพนักงานและนักลงทุนว่า Generative AI จะส่งผลกระทบต่อรูปแบบการทำงานของธนาคารอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ โดยยอมรับตรงๆ ว่า AI อาจทำให้งานบางประเภทลดความจำเป็นลง แต่ขณะเดียวกันก็จะสร้างบทบาทงานรูปแบบใหม่ขึ้นมาเช่นกัน

รายงานว่า Elhedery สนับสนุนให้พนักงาน “เปิดรับและเรียนรู้การทำงานร่วมกับ AI” มากกว่าการต่อต้านการเปลี่ยนแปลง
แนวทางของ HSBC จึงไม่ได้มุ่งไปที่การปลดพนักงานแบบฉับพลันทันทีเพียงอย่างเดียว แต่รวมถึง:
การปล่อยให้บางตำแหน่งว่างลงตามธรรมชาติ (Natural Attrition)
การปรับโครงสร้างบางหน่วยธุรกิจ
การ Reskill และ Upskill พนักงานเดิม
การย้ายพนักงานไปยังงานที่เกี่ยวข้องกับ AI และ Digital Transformation มากขึ้น

ไม่ใช่แค่ HSBC: ธนาคารทั่วโลกกำลังเดินไปทางเดียวกัน

HSBC ไม่ใช่สถาบันการเงินแห่งเดียวที่กำลังเร่งปรับตัว ก่อนหน้านี้ Standard Chartered ก็มีรายงานว่ากำลังวางแผนลดตำแหน่งงานมากกว่า 7,000 ตำแหน่งภายในปี 2030 ควบคู่กับการเพิ่มการใช้ AI และระบบอัตโนมัติในงานหลังบ้าน

ขณะเดียวกัน ธนาคารรายใหญ่อื่นๆ อย่าง JPMorgan, Goldman Sachs และ Citi ต่างก็เพิ่มงบลงทุนด้าน AI อย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในด้าน:

ภาพที่เริ่มชัดขึ้น คืออุตสาหกรรมการเงินกำลังเปลี่ยนจากโมเดลที่ใช้ “จำนวนพนักงาน” เป็นตัวขับเคลื่อนหลัก ไปสู่โมเดลที่ใช้ “เทคโนโลยีและ AI” เพื่อเพิ่ม productivity ของคนที่เหลืออยู่

คำถามสำคัญของยุค AI

สิ่งที่เกิดขึ้นกับ HSBC สะท้อนคำถามสำคัญที่หลายอุตสาหกรรมกำลังเผชิญ:
เมื่อ AI สามารถช่วยลดเวลาทำงานซ้ำๆ และเพิ่มประสิทธิภาพขององค์กรได้อย่างรวดเร็ว ตลาดแรงงานจะปรับตัวทันหรือไม่?

แม้ประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา เทคโนโลยีใหม่มักสร้างงานใหม่ขึ้นมาควบคู่กับการทำให้งานบางประเภทหายไป แต่ในยุค AI ความเร็วของการเปลี่ยนแปลงอาจเร็วกว่าที่แรงงานจำนวนมากจะปรับตัวได้ทัน โดยเฉพาะงานระดับกลางในสาย white-collar ที่เคยถือเป็นเส้นทางอาชีพมั่นคงของชนชั้นกลางทั่วโลก

บางทีคำถามสำคัญอาจไม่ใช่เพียงว่า “AI จะแทนที่งานมนุษย์หรือไม่” แต่คือ “องค์กร แรงงาน และระบบการศึกษา จะสามารถปรับตัวได้เร็วพอกับการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้หรือเปล่า”