เครดิตภาพจากสำนักข่าว People daily Chima Science

ยานอวกาศกู้ภัย ‘เสิ่นโจว-22’ กลับสู่พื้นโลกอย่างปลอดภัยพา 3 นักบินอวกาศลูกเรือยานเสิ่นโจว 21 ลงแตะพื้นที่สนามแลนดิงตงเฟิง สร้างสถิติชาวจีนที่อยู่ในอวกาศนาน 210 วัน รวมทั้งปิดฉากภารกิจกู้ภัย หลังจากยานอวกาศเดิที่พวกเขาต้องใช้กลับเจอขยะอวกาศชนจนเสียหาย

ศูนย์ควบคุมการบินอวกาศปักกิ่ง (BACC) ยืนยันความพร้อมขากลับของยานอวกาศกู้ภัย ‘เสิ่นโจว-22’ หลังแยกตัวออกจากสถานีอวกาศเทียนกงอย่างราบรื่นเมื่อช่วงบ่ายที่ผ่านมา ปิดฉากพิธีสับเปลี่ยนกำลังพลกลางวงโคจร หลังทีมนักบินอวกาศชุดเสิ่นโจว-21 ส่งมอบการควบคุมสถานีให้แก่ลูกเรือชุดใหม่เป็นที่เรียบร้อย โดยเจ้าหน้าที่ภาคพื้นดินและทีมกู้ภัยทางการแพทย์ประจำสนามแลนดิงตงเฟิง ประเทศมองโกเลีย ได้เข้าประจำจุดเตรียมพร้อมขั้นสูงสุด เพื่อรอรับตัวนักบินอวกาศทั้ง 3 นายที่ต้องขยายเวลาปฏิบัติงานยาวนานกว่า 200 วันจากวิกฤตขยะอวกาศชนตัวยานลำเดิมในช่วงปลายปีที่ผ่านมา"

ศูนย์ควบคุมการบินอวกาศปักกิ่ง รายงานว่า กระบวนการปลดแยกตัวเป็นไปตามคำสั่งอัตโนมัติจากคอมพิวเตอร์นำทาง โดยยานเสิ่นโจว-22 ได้ค่อย ๆ ถอยห่างออกจากสถานีอวกาศเทียนกงอย่างนุ่มนวล ก่อนจะเข้าสู่โหมดโคจรชะลอความเร็วเพื่อปรับระดับวงโคจร (Orbital Phasing) รอจังหวะเวลาที่เหมาะสมในการจุดระเบิดเครื่องยนต์ขับดัน เพื่อหักเลี้ยวร่อนลงสู่ชั้นบรรยากาศโลกอย่างแม่นยำ

ภารกิจขากลับในครั้งนี้ถือเป็นบทสรุปของเคสฉุกเฉินครั้งสำคัญในประวัติศาสตร์อวกาศของจีน ซึ่งเดิมทียานเสิ่นโจว-22 ถูกส่งขึ้นสู่อวกาศในฐานะ "ยานเปล่าไร้คนขับ" เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2025 เพื่อทำหน้าที่เป็นยานกู้ภัยสำรอง หลังจากยานเสิ่นโจว-20 ถูกสะเก็ดขยะอวกาศพุ่งชนจนกระจกเกิดรอยร้าว ส่งผลให้ลูกเรือชุดเสิ่นโจว-21 ต้องยอมขยายระยะเวลาปฏิบัติหน้าที่อยู่ในอวกาศยาวนานขึ้นจากตารางเดิมรวมกว่า 200 วัน เพื่อรอรับช่วงไม้ต่อจากยานเสิ่นโจว-23 ที่เพิ่งเดินทางไปถึงเมื่อต้นสัปดาห์

โฆษกของ CMSA เปิดเผยว่า ก่อนการแยกตัวเมื่อบ่ายวันนี้ ทีมนักบินอวกาศชุดเสิ่นโจว-21 ได้เสร็จสิ้นพิธีส่งมอบงานเชิงสัญลักษณ์ด้วยการยื่นกุญแจประจำสถานีให้กับผู้บัญชาการคนใหม่ จู หยางจู้ (Zhu Yangzhu) พร้อมทั้งดำเนินการตรวจสอบระบบชูชีพ จัดการคลังเสบียงที่เหลือ และโอนย้ายไฟล์ข้อมูลการทดลองวิจัยทางวิทยาศาสตร์เฟสสุดท้ายกลับมายังสถานีภาคพื้นดินเป็นที่เรียบร้อย

สำหรับกระบวนการร่อนลงจอด (Re-entry and Landing) ขากลับนี้ จะต้องใช้ระยะเวลารวมประมาณ 7-9 ชั่วโมง โดยตัวแคปซูลส่งกลับ (Re-entry Capsule) จะต้องสลัดโมดูลขับดันและโมดูลวงโคจรทิ้งกลางอากาศ ก่อนจะฝ่ากำแพงความร้อนสูงกว่า 1,500 องศาเซลเซียส และกางร่มชูชีพผืนยักษ์เพื่อหน่วงความเร็วเหนือน่านฟ้ามองโกเลียใน

ปัจจุบัน ทีมกู้ภัยภาคพื้นดิน เจ้าหน้าที่แพทย์ทหาร พร้อมด้วยขบวนรถยนต์ตระเวนและเฮลิคอปเตอร์ค้นหา ได้เข้าตรึงกำลังรอบบริเวณ สนามแลนดิงตงเฟิง (Dongfeng Landing Site) เขตปกครองตนเองมองโกเลียใน ทางตอนเหนือของประเทศจีน เพื่อสแตนด์บายรอรับแคปซูลที่จะแตะพื้นดิน และนำตัวนักบินอวกาศทั้ง 3 นายเข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูสภาพร่างกายหลังสัมผัสแรงโน้มถ่วงของโลกอีกครั้ง  

ล่าสุดเมื่อช่วงค่ำวันที่ 29 พ.ค.2569 ที่ผ่านมา ตัวแคปซูลส่งกลับ (Return Capsule) บินฝ่าชั้นบรรยากาศและกางร่มชูชีพลงแตะพื้นดินอย่างแม่นยำเมื่อเวลา 20:11 น. ตามเวลาปักกิ่ง (หรือ 19:11 น. ตามเวลาไทย) ณ สนามแลนดิงตงเฟิง ในเขตปกครองตนเองมองโกเลียใน โดยภารกิจขากลับในครั้งนี้ทำให้ทีมนักบินอวกาศชุดเสิ่นโจว-21 ทั้ง 3 นาย ได้แก่ จาง ลู่ (Zhang Lu - ผู้บัญชาการ), อู๋ เฟย (Wu Fei) และ จาง หงจ้าง (Zhang Hongzhang) สร้างสถิติใหม่เป็น "ลูกเรือชุดเดี่ยวที่อยู่ปฏิบัติหน้าที่ในอวกาศยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์สถานีอวกาศจีน" ด้วยเวลารวมถึง 210 วันเต็ม

หลังการลงจอดราว ๆ ไม่ถึง 1 ชั่วโมง (เวลาประมาณ 20:59 น.) เจ้าหน้าที่เทคนิคและทีมแพทย์ทหารได้เปิดประตูแคปซูลและช่วยพานักบินอวกาศทั้ง 3 นายก้าวออกมาสัมผัสอากาศโลกอย่างเป็นทางการ ทาง CMSA ยืนยันว่านักบินอวกาศทุกคนมีสภาพร่างกายที่สมบูรณ์ แข็งแรง และมีสัญญาณชีพปกติ (All Sound) โดยพวกเขายิ้มแย้มและโบกมือทักทายทีมกู้ภัยอย่างอารมณ์ดี ก่อนจะถูกนำตัวขึ้นเก้าอี้พิเศษเพื่อปรับสภาพร่างกายเข้าหาแรงโน้มถ่วงโลก และเดินทางไปตรวจร่างกายเชิงลึกต่อในลำดับถัดไป ถือเป็นการปิดฉากมหากาพย์ภารกิจกู้ภัยและการสลับวงโคจรที่ท้าทายที่สุดครั้งหนึ่งของวงการอวกาศจีนลงได้อย่าง "สมบูรณ์แบบไร้ที่ติ" (Complete Success).