รมว.กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เดินหน้าขับเคลื่อน “เกษตรนวัตกรรม” โดยใช้ Agri-Map บริหารจัดการพื้นที่ไม่เหมาะสม เพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ลดต้นทุน และเพิ่มรายได้ให้เกษตรกร ให้กรมพัฒนาที่ดินปรับเปลี่ยนพื้นที่แล้วกว่า 7 แสนไร่  

นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า กระทรวงฯ ให้ความสำคัญกับการยกระดับภาคการเกษตรด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรม เพื่อแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้าง ทั้งการใช้ที่ดินไม่เหมาะสม ต้นทุนการผลิตสูง และปัญหาผลผลิตล้นตลาดในบางช่วง โดยมุ่งเน้นการวางแผนการผลิตให้สอดคล้องกับศักยภาพ ของพื้นที่และความต้องการของตลาด ภายใต้แนวคิด “เกษตรนวัตกรรม เพื่อความยั่งยืนเกษตรกรไทย” โดย Agri-Map ถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือสำคัญในวิเคราะห์ และวางแผนการใช้ที่ดิน โดยบูรณาการข้อมูลด้านดิน น้ำ พืช เศรษฐกิจ และสังคม จากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจของเกษตรกรและภาครัฐ ช่วยวางแผนการผลิตให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่และความต้องการของตลาด ซึ่งจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและสร้างรายได้อย่างมั่นคงในระยะยาว

ด้าน นางสาวสุมิตรา วัฒนา อธิบดีกรมพัฒนาที่ดิน เปิดเผยว่า กรมพัฒนาที่ดิน มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนการปรับเปลี่ยนพื้นที่ไม่เหมาะสมตาม Agri-Map โดยเฉพาะพื้นที่ปลูกข้าวที่มีข้อจำกัดด้านทรัพยากร โดยได้มีการส่งเสริมให้เกษตรกรปรับรูปแบบการผลิตไปสู่ระบบเกษตรผสมผสาน ผ่านการดำเนินงานตาม 6 มาตรการหลัก ได้แก่ การปรับโครงสร้างพื้นที่ให้เหมาะสม, การสร้างแหล่งน้ำในไร่นา, การส่งเสริมการปรับปรุงบำรุงดิน, การส่งเสริมแนวทางเกษตรปลอดภัย, การสร้างการรับรู้และความเข้าใจด้านการบริหารจัดการพื้นที่และการผลิต ตลอดจนการสร้างเครือข่ายกลุ่มเกษตรกรผู้ปรับเปลี่ยนการผลิต

ผลการดำเนินงานตั้งแต่ปี 2560 กรมพัฒนาที่ดินสามารถดำเนินการปรับเปลี่ยนพื้นที่เกษตรไม่เหมาะสมได้แล้วกว่า 733,283 ไร่ มีเกษตรกรได้รับประโยชน์กว่า 81,355 ราย โดยบูรณาการร่วมกัน 10 หน่วยงาน รวมปรับเปลี่ยนฯ ในภาพรวมกระทรวงฯ กว่า 1,184,933 ไร่ เกษตรกรได้รับประโยชน์กว่า 164,359 ราย ช่วยลดพื้นที่ไม่เหมาะสมทั้งประเทศลงได้ประมาณร้อยละ 1.5 ส่งผลให้เกษตรกรมีรายได้สุทธิเพิ่มขึ้นเฉลี่ย 4,265.88 บาทต่อไร่ หรือประมาณ 44,535.65 บาทต่อครัวเรือน เพิ่มขึ้นร้อยละ 50-300 พร้อมทั้งช่วยลดงบประมาณภาครัฐในการช่วยเหลือเกษตรกรผู้ปลูกข้าวได้กว่า 4,366.41 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 70.47 ความสำเร็จดังกล่าว ส่งผลให้กรมพัฒนาที่ดินได้รับ“รางวัลเกียรติยศเลิศรัฐ ประจำปี 2568” ในมิติการสร้างคุณค่าต่อสังคมและประเทศ

ตัวอย่างพื้นที่ต้นแบบที่จังหวัดสกลนคร ของนางประกายแก้ว แก้วดี หมู่ 10 ตำบลหนองลาด อำเภอเมืองสกลนคร จังหวัดสกลนคร เกษตรกรปรับจากทำนาเชิงเดี่ยวสู่เกษตรผสมผสาน จากเดิมขาดทุนกว่า 49,000 บาทต่อปี พลิกเป็นรายได้สุทธิกว่า 213,000 บาทต่อปี ช่วยลดต้นทุน มีรายได้หมุนเวียนตลอดปี มีเงินออม ลดหนี้สิน และมีความมั่นคงในอาชีพมากขึ้น อีกทั้งยังช่วยกระจายความเสี่ยงจากราคาผลผลิตและภัยธรรมชาติ ส่งผลให้คุณภาพชีวิตและความเข้มแข็งของชุมชนดีขึ้น

อธิบดีกรมพัฒนาที่ดิน กล่าวเพิ่มเติมว่า ในอนาคตจะมุ่งพัฒนา Agri-Map สู่ “เครื่องมือช่วยตัดสินใจอัจฉริยะ” เพื่อยกระดับรายได้และคุณภาพชีวิตเกษตรกรอย่างยั่งยืน.