สสส. นำร่อง “ถนนตักบาตรคิดถึงสุขภาพพระ” ร่วมมือกับเขตพระนคร ใช้บริเวณถนนไกรสีห์ ย่านการค้าบางลำภู เป็นต้นแบบการตักบาตร “ลดหวาน ลดมัน เลี่ยงเค็ม” ร่วมกับ 4 เสริม "ผัก ปลา นม ข้าวไม่ขัดสี" เพื่อส่งเสริมสุขภาพสงฆ์ไทย พร้อมเผยที่มาโฆษณาที่พาคนที่คิดถึงกลับมา

เมื่อวันที่ 7 ก.ค.2569 นพ.พงศ์เทพ วงศ์วัชรไพบูลย์ ผู้จัดการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) กล่าวว่า สสส. ได้เปิดตัวโครงการ “ตักบาตรคิดถึงสุขภาพพระ” จากข้อมูลปัญหาสุขภาพพระสงฆ์ไทย พบว่าพระสงฆ์มีความเสี่ยงต่อโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) สูงถึง 78% โดยปัจจัยสำคัญมาจากการอาหารที่มีรสหวาน มัน และเค็มเกินความเหมาะสม ดังนั้นจึงต้องปรับพฤติกรรมมา
ตักบาตรด้วยอาหารที่ “ลดหวาน ลดมัน เลี่ยงเค็ม” เพื่อส่งเสริมสุขภาพพระสงฆ์ไทยในระยะยาว โดยสำหรับการเปิดพื้นที่นำร่องบริเวณชุมชนถนนไกรสีห์ ซึ่งอยู่ใกล้เคียงกับ วัดบวรนิเวศวิหาร ในครั้งนี้ ถือเป็นการต่อยอดแคมเปญสู่การลงพื้นที่จริง เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและสภาพแวดล้อมทั้งระบบ

จากสถานการณ์สุขภาวะพระสงฆ์ในปัจจุบันมีตัวเลขภัยเงียบเชิงลึกที่น่ากังวล ดังนี้

• ยอดผู้ป่วยนอก (OPD) พุ่งสูงเรื้อรัง: พระสงฆ์และสามเณรต้องเข้ารักษาตัวสูงต่อเนื่องถึง 7.3-7.4 แสนรายต่อปี (ในช่วงปี พ.ศ. 2566–2567) โดยกลุ่มช่วงอายุ 60–69 ปี
เข้ารับบริการสูงที่สุด มียอดสะสมอยู่ที่ 545,781 ราย
•'ความดัน-ไขมัน-อ้วน' ครองแชมป์การเจ็บป่วย: โรคความดันโลหิตสูง เป็นอันดับ 1
ในกลุ่มโรค NCDs ที่พระสงฆ์เข้ารับการรักษาแบบผู้ป่วยนอก (OPD) ทั่วประเทศ
(2565–2567) ขณะที่ผลตรวจคัดกรองพบพระสงฆ์มีภาวะไขมันในเลือดสูงเกินมาตรฐานถึง 55% และมีภาวะอ้วนสะสมสูงถึง 44% ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงหลักในการลุกลามสู่โรคอื่น
•'เสี่ยงเบาหวาน' กว่า 2 เท่าตัว: อัตราพระสงฆ์ใน “กลุ่มภาวะเสี่ยงที่ร่างกายเริ่มมีความผิดปกติในการจัดการน้ำตาลแต่ยังไม่ได้ป่วยเป็นโรคเต็มตัว” เติบโตเด่นชัดกว่าเท่าตัว
จาก 7.92% ในปี 2565 พุ่งทะยานขึ้นไปสูงถึง 18.60% ในปี 2568
•โรคลุกลามและเสี่ยงมรณภาพ: เมื่อกลุ่มโรค NCDs ไม่ได้รับการควบคุม จะนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนเฉียบพลันจนต้องนอนพักรักษาตัวในโรงพยาบาล (IPD) ทั้งโรคเบาหวาน โรคสมองขาดเลือด และภาวะหัวใจล้มเหลว อีกทั้งความเสื่อมโทรมของร่างกายยังส่งผลให้ 'โรคปอดอักเสบ' กลายเป็นสาเหตุการมรณภาพอันดับ 1 ของพระสงฆ์ติดต่อกันถึง 3 ปีซ้อน (2565–2567)

ผจก.โครงการ สสส.กล่าวต่อว่า การแก้ปัญหาสุขภาวะพระสงฆ์ที่ยั่งยืน ต้องอาศัยการผนึกกำลังของ วัด ชุมชน และร้านค้า เพื่อร่วมกันปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ตั้งแต่การสร้างความรู้ด้านโภชนาการให้กับพระสงฆ์ ญาติโยม ที่เลือกอาหารในการตักบาตร และร้านค้าที่ปรับสูตรอาหารลดหวาน มัน เค็ม ซึ่งโครงการนี้ได้รับเสียงตอบรับจากคนในพื้นที่อย่างดี มีพุทธศาสนิกชนร่วมตักบาตรด้วยอาหารที่ดีต่อสุขภาพพระสงฆ์ มีร้านค้าเข้าร่วมโครงการโดยเพิ่มทางเลือกอาหารที่ดีต่อสุขภาพพระสงฆ์ รวมทั้งได้รับความร่วมมือจากพระสงฆ์ที่เห็นความสำคัญของการดูแลสุขภาพตนเอง สสส. หวังเป็นอย่างยิ่งว่า โครงการตักบาตรคิดถึงสุขภาพพระจะเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่ดีทางสุขภาพของพระสงฆ์ไทยได้ในระยะยาว

นพ.พงศ์เทพ ขณะเดียวกันนอกจากลดเค็ม ลดหวาน ลดมันแล้ว ยังมี 4 เสริมที่ สสส.อยากให้คนไทยพิจารณาเลือกเพิ่มเติมลงไปในอาหารที่ถวายพระ ได้แก่ การเสริมปลา เสริมนม เสริมผักที่หลากหลาย และเสริมข้าวไม่ขัดสี โดยเฉพาะการเพิ่มเมนูปลาลงไปในอาหารที่ใส่บาตรพระ หรือ เลี้ยงเพล ก็เป็นสิ่งที่ดีในการเพิ่มคุณค่าทางโภชนาการ เพราะปลาย่อยง่าย โปรตีนสูง แต่ไขมันต่ำ อีกทั้งยังมีโอเมก้า 3 ที่ดีต่อร่างกาย อย่างไรก็ตาม ในบางพื้นที่ของไทยโดยเแพาะ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ นิยมกินปลาน้ำจืด และบางครั้งมีการทำเมนูจากปลาน้ำจืดที่ไม่ถูกสุขลักษณะ คือ การกินลาบปลาดิบ หรือ ก้อยปลาดิบ ซึ่งปลามีเกล็ดที่นิยมนำมาประกอบอาหาร เสี่ยงต่อพยาธิใบไม้ตับต้นเหตุ มะเร็งในท่อน้ำดี ดังนั้น อาหารที่ทำถวายพระควรปรุงให้สุกเลี่ยงของดิบ เพื่อสุขภาพที่ดีของพระสงฆ์ รวมทั้งตัวทุกท่านเองด้วย

ด้าน อีฟ-พุทธธิดา ศิระฉายา ผู้จัดละครและนักร้องมากฝีมือ ลูกสาวของอาต้อย เศรษฐา ศิระฉายา กล่าวว่า ในฐานะตัวแทนพุทธศาสนิกชนรู้สึกเป็นเกียรติที่ครอบครัวของเราได้มีส่วนร่วมกับโครงการนี้ตั้งแต่ภาพยนตร์โฆษณา ที่เป็นการสานต่อเจตนารมณ์ของคุณพ่อในการส่งเสริมพุทธศาสนา ตลอดกระบวนการสร้างสรรค์ภาพยนตร์โฆษณา ทีมงานมีความใส่ใจและให้เกียรติคุณพ่อและครอบครัวของเราเป็นอย่างดี มีการพูดคุยและรับฟังความคิดเห็นของครอบครัวตลอด เพื่อให้แน่ใจว่าภาพยนตร์โฆษณาจะสามารถถ่ายทอดความเป็นคุณพ่อได้ออกมาดีที่สุด และเชื่อว่า อาต้อยของทุกคนต้องดีใจและอยากทำงานนี้มากๆ เช่นกัน

"วันนี้ดีใจที่เห็นแนวคิดนี้ต่อยอดสู่การปฏิบัติจริงบนถนนนำร่องที่ ถนนไกรสีห์ และหวังว่าโครงการนี้จะสร้างแรงบันดาลใจให้ทุกคนร่วมทำบุญด้วยการเลือกอาหารถวายพระที่ดีต่อสุขภาพร่วมกันค่ะ และครอบครัวเราก็ยินดีเป็นส่วนหนึ่งที่จะสนับสนุนให้โครงการนี้สร้างการเปลี่ยนแปลงที่ดีต่อสุขภาพพระสงฆ์ไทยต่อไป” ลูกสาวของอาต้อย เศรษฐา กล่าว

ขณะที่ คุณดวงเดือน จิไธสงค์ ภรรยาคู่ชีวิตของพี่เอก คุณสรพงศ์ ชาตรี (ผู้สานต่อการดูแลวัดหลวงพ่อโต หรือ วัดสรพงศ์ จ.นครราชสีมา) กล่าวว่า ครอบครัวของเรารู้สึกเป็นเกียรติมากที่ได้เป็นส่วนหนึ่งในการรณรงค์การตักบาตรคิดถึงสุขภาพพระตั้งแต่ภาพยนตร์โฆษณาที่ได้รับการเผยแพร่ก่อนหน้า เป็นการสานต่อเจตนารมณ์ในการส่งเสริมศาสนาพุทธของคุณสรพงศ์ รวมไปถึงได้มาร่วมเปิดตัวพื้นที่นำร่อง ‘ถนนตักบาตรคิดถึงสุขภาพพระ’ การมีถนนต้นแบบเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีในการช่วยรักษาสุขภาพพระสงฆ์ให้ยั่งยืนได้ และครอบครัวของเรายินดีเป็นส่วนหนึ่งในการเชิญชวนพุทธศาสนิกชนไทยร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการส่งเสริมสุขภาพของพระสงฆ์ไทยผ่านการตักบาตรด้วยอาหารที่ลดหวาน ลดมัน เลี่ยงเค็มค่ะ

ส่วน คุณตุ้ย-นฤมล ยมนาค ผู้ประกอบการร้านค้าต้นแบบบนถนนไกรสีห์ กล่าวว่า ร้านแม่ตุ้ยมีบริการอาหารสำหรับการตักบาตรอยู่แล้ว จนทาง สสส. ได้เข้ามาให้คำแนะนำถึงวิธีคิด และ ผลกระทบที่กำลังเกิดขึ้นกับสุขภาพพระ ทำให้เรามีความเข้าใจว่า ร้านค้าไม่ได้ขายแค่อาหาร แต่เรายังมอบสุขภาพที่ดีให้พระสงฆ์ได้ผ่านอาหารที่ร้านให้บริการ ด้วยการปรับอาหารให้ลดหวาน ลดมัน เลี่ยงเค็ม และเพิ่มสัดส่วนของผักให้มากขึ้น หลังจากมีบริการอาหารสุขภาพสำหรับ ถวายพระสงฆ์ก็ได้รับผลตอบรับอย่างดี พุทธ์ศาสนิกชนให้ความสนใจเข้ามาสอบถามและยินดีเลือกซื้อเมนูสุขภาพไปใส่บาตรเมื่อเข้าใจวัตถุประสงค์ ดีใจและภูมิใจมากที่ได้ร่วมทำบุญใหญ่ดูแลสุขภาพพระสงฆ์ด้วยกัน

ก้าวต่อไป สสส. มีความตั้งใจในการขับเคลื่อนโมเดลนี้ให้กลายเป็นมาตรฐานใหม่ของสังคมไทย เตรียมจับมือขยายผลชวนวัด ชุมชน และตลาดสด ทั้งในเขตกรุงเทพและจังหวัดข้างเคียงเข้าร่วมโครงการ และ ขยายผลตราสัญลักษณ์ร้านค้า : เมนูนี้ใส่ใจสุขภาพพระ

สสส. ขอเชิญชวนพุทธศาสนิกชนไทยทั่วประเทศ มาร่วมกันปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการทำบุญตักบาตร โดยเริ่มต้นง่ายๆ จากตัวเองในทุกวัน ด้วยหลักการ “ลดหวาน ลดมัน เลี่ยงเค็ม” และสำหรับผู้ที่อยู่ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร สามารถเดินทางมาร่วมทำบุญวิถีใหม่ได้ ณ ถนนพื้นที่นำร่อง
ถนนไกรสีห์ เพื่อร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการสืบทอดพระพุทธศาสนาผ่านสุขภาพที่ดีของพระสงฆ์ไทยอย่างยั่งยืน

สามารถติดตามข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับสุขภาพ และโครงการตักบาตรคิดถึงสุขภาพพระ
ได้ที่เว็บไซต์ https://creativehealthcampaign.thaihealth.or.th/ หรือช่องทางออนไลน์ของ สสส. ทุกช่องทาง รวมถึงข้อมูลดี ๆ เกี่ยวกับการตักบาตรได้ที่เว็บไซต์สงฆ์ไทยไกลโรค : https://www.sonkthaiglairok.com/