NATO ประกาศเลือกระบบแจ้งเตือนภัยล่วงหน้าและควบคุมทางอากาศยุคใหม่ ‘GlobalEye’ ของบริษัท Saab สวีเดน เพื่อทดแทนเครื่องบินรุ่นเก่า Boeing E-3A Sentry ยกระดับขีดความสามารถรับรู้สถานการณ์ ตรวจจับฝูงโดรนและขีปนาวุธไฮเปอร์โซนิก ที่เป็นภัยคุกคามยุคใหม่

สำนักข่าวต่างประเทศรายงาน อ้างแถลงการของบริษัท SAAB สวีเดน ว่า องค์การสนธิสัญญาป้องกันแอตแลนติกเหนือ หรือ นาโต้ (NATO) ได้ระบุถึงความจำเป็นเร่งด่วนในการจัดหาอากาศยานแจ้งเตือนภัยล่วงหน้าและควบคุมทางอากาศ (AEW&C) รุ่นใหม่เข้ามาทดแทนฝูงบินเดิมที่ใช้งานอยู่ในปัจจุบัน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของความพยายามในภาพรวมเพื่อปรับปรุงและเสริมสร้างขีดความสามารถด้านการลาดตระเวนและการรับรู้สถานการณ์ของกลุ่มพันธมิตรให้ทันสมัยยิ่งขึ้น โดยการประกาศล่าสุดจากเลขาธิการนาโต้ได้ยืนยันอย่างเป็นทางการว่า ระบบ GlobalEye ของบริษัท Saab คือโซลูชันที่นาโต้เลือกสำหรับภารกิจ AEW&C ในอนาคต

นายมิคาเอล โจแฮนสัน (Micael Johansson) ประธานและซีอีโอของ Saab ได้กล่าวแสดงความภาคภูมิใจว่า พวกเราถือเป็นเกียรติและภูมิใจอย่างยิ่งที่จะได้สนับสนุนนาโต้ในโครงการขีดความสามารถ AEW&C ยุคต่อไป เรามั่นใจว่า GlobalEye คือตัวเลือกที่ถูกต้องสำหรับกลุ่มพันธมิตร ซึ่งจะมอบขีดความสามารถที่ผ่านการพิสูจน์มาแล้ว มีความยืดหยุ่นในการปรับตัว และสร้างความได้เปรียบในการปฏิบัติการระยะยาว การประกาศในวันนี้ได้วางตำแหน่งให้ GlobalEye เป็นโซลูชันชั้นนำของโลกสำหรับระบบแจ้งเตือนภัยล่วงหน้าและควบคุมทางอากาศขั้นสูง และเราตั้งตารอคอยที่จะก้าวไปสู่ขั้นตอนต่อไปของการเจรจา

ประธานและซีอีโอของ Saab  กล่าวต่อว่า ระบบ GlobalEye จะช่วยให้พันธมิตรนาโต้สามารถเฝ้าตรวจน่านฟ้า พื้นดิน และท้องทะเลในอาณาบริเวณอันกว้างใหญ่ได้พร้อมๆ กัน ซึ่งจะช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการตรวจจับและตอบสนองต่อภัยคุกคามที่หลากหลายได้อย่างมีนัยสำคัญ โดย GlobalEye เป็นการผสานรวมเรดาร์ระยะไกล Erieye Extended Range ของ Saab เข้ากับชุดเซนเซอร์ขั้นสูง และระบบบังคับบัญชาและควบคุม (C2) แบบพหุมิติ (Multi-domain) โดยติดตั้งอยู่บนเครื่องบินโดยสารธุรกิจระยะไกลรุ่น Bombardier Global 6500

ในฐานะระบบ AEW&C ชั้นยอด GlobalEye มีความสามารถในการตรวจจับระยะไกลด้วยอัตราการอัปเดตข้อมูลที่รวดเร็วสูง สามารถระบุเป้าหมายที่ตรวจจับได้ยาก (Low-observable) เครื่องบินล่องหน (Stealth) รวมถึงโดรน (UAV) ขีปนาวุธทิ้งตัว (Ballistic Missiles) และขีปนาวุธความเร็วเหนือเสียง (Hypersonic Missiles) ได้อย่างแม่นยำ แม้จะปฏิบัติการในสภาพแวดล้อมที่ซับซ้อน มีสัญญาณรบกวนหนาแน่น หรืออยู่ภายใต้การรบกวนทางอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Jamming) ก็ตาม

อย่างไรก็ดี ในปัจจุบัน Saab ยังไม่ได้มีการลงนามในสัญญาหรือได้รับคำสั่งซื้ออย่างเป็นทางการที่เกี่ยวข้องกับการประกาศในครั้งนี้ โดยขั้นตอนหลังจากนี้ บริษัท Saab จะดำเนินการเข้าสู่การเจรจาอย่างเป็นทางการกับสำนักงานจัดซื้อและสนับสนุนของนาโต้ (NATO Support and Procurement Agency หรือ NSPA) เพื่อบรรลุข้อตกลงและลงนามในสัญญาซื้อขายต่อไป

ปัจจุบัน ฝูงบินแจ้งเตือนภัยล่วงหน้าและควบคุมทางอากาศ (AWACS/AEW&C) หลักที่เป็นกำลังสำคัญและปฏิบัติการอยู่อย่างเป็นทางการของกองกำลังนาโต้ (NATO) ในเวลานี้ คือ เครื่องบินรุ่น Boeing E-3A 'Sentry' มีทั้งหมด 14 ลำ สังกัดกองกำลัง "NATO Airborne Early Warning & Control Force" (NAEW&CF) โดยมีฐานบัญชาการและสถานีการบินหลักอยู่ที่ ฐานทัพอากาศไกเลนเคอร์เชน (Geilenkirchen Air Base) ประเทศเยอรมนี 

Boeing E-3A 'Sentry ตัวเครื่องดัดแปลงมาจากเครื่องบินโดยสารพาณิชย์สี่เครื่องยนต์รุ่นคลาสสิกอย่าง Boeing 707 ที่ผลฃิตออกมาตั้งแต่ทศวรรษที่ 60 จุดเด่นที่เป็นสัญลักษณ์ คือ "จานเรดาร์ทรงกลมขนาดยักษ์หมุนได้" (Rotodome) ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 30 ฟุต ที่ติดตั้งตระหง่านอยู่บนสันหลังส่วนท้ายของลำตัวเครื่อง ทำให้เมื่อเครื่องบินรุ่นนี้บินลาดตระเวนที่ความสูงประมาณ 10 กิโลเมตร โดยเครื่องเพียง 1 ลำ ก็สามารถตรวจจับและเฝ้าระวังน่านฟ้าได้ครอบคลุมรัศมีมากกว่า 400 กิโลเมตรในแบบเรียลไทม์.