การประปาส่วนภูมิภาค จับมือ สวทช. เปิดตัว "AquaNano" รถผลิตน้ำดื่มด้วยนาโนเทคโนโลยีพร้อมระบบติดตามคุณภาพน้ำ ที่ใช้ระบบกรองนาโนเทคโนโลยีผลิตน้ำดื่มสะอาดเคลื่อนที่ได้ เพื่อ “กู้ภัยแล้ง-อุทกภัย” มั่นใจน้ำสะอาดถึงมือประชาชนทุกพื้นที่

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ที่งาน Thai Water Expo2026 เมื่อวันที่ 2 ก.ค.2569 ที่ผ่านมา การประปาส่วนภูมิภาค (กปภ.) และ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) โดยศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) ร่วมมือยกระดับความมั่นคงทางน้ำเดินหน้า โครงการ “นวัตกรรมน้ำสะอาดสู่วิกฤตภัยพิบัติ” เปิดตัวนวัตกรรม “รถผลิตน้ำดื่มด้วยนาโนเทคโนโลยีพร้อมระบบติดตามคุณภาพน้ำ (Mobile Nanotech Water Purity for Emergency Relief)” หรือ AquaNano จำนวน 10 คัน เพื่อเป็นปราการด่านสำคัญในการผลิตน้ำดื่มสะอาดมาตรฐานโลกเข้าถึงพื้นที่ประสบภัยพิบัติทั่วไทยอย่างรวดเร็วและทันท่วงที

ดร.วรวรงค์ รักเรืองเดช รองผู้อำนวยการ สวทช. กล่าวว่า การขับเคลื่อนนวัตกรรม สวทช. เปลี่ยนงานวิจัยในห้องแล็บให้เป็นเครื่องมือที่ช่วยชีวิตคนในพื้นที่จริงได้ทันที ความร่วมมือนี้ไม่ใช่แค่เรื่องของท่อหรือสารเคมี แต่คือการนำ 'วัสดุนาโนขั้นสูง' มาใส่ไว้ใน รถคลินิกน้ำสะอาด เพื่อเปลี่ยนแหล่งน้ำจากพื้นที่ภัยพิบัติให้กลายเป็นน้ำสะอาดที่ดื่มได้ทันที ซึ่งไม่เพียงช่วยแก้ปัญหาเฉพาะหน้าได้เท่านั้น แต่ยังเป็นการวางโครงสร้างพื้นฐานทางนวัตกรรมเพื่อความปลอดภัยของคนไทย ที่ช่วยให้ กปภ. เสมือนมีโรงกรองน้ำจิ๋วติดล้อ ที่สามารถกรองแบคทีเรียและโลหะหนัก ได้แม่นยำเท่าโรงกรองน้ำขนาดใหญ่ ทำให้แม้ประชาชนอยู่ในพื้นที่ห่างไกลที่ไม่มีไฟฟ้าหรือระบบประปา ก็ยังมีน้ำสะอาดดื่มได้เสมอ

รองผู้อำนวยการ สวทช. กล่าวเสริมว่า ความร่วมมือนี้คือการเปลี่ยนผ่านจากงานวิจัยสู่การใช้จริงที่จับต้องได้ โดยเฉพาะการนำวัสดุนาโนอัจฉริยะ อาทิ เซรามิกนาโนคอมพอสิตและวัสดุกรองดัดแปรพื้นผิว มาใช้ในระบบกรองน้ำ 7 ขั้นตอน ซึ่งออกแบบมาให้สามารถกำจัดสารปนเปื้อนทั้งเชื้อโรค สารอินทรีย์ และโลหะหนักอย่างสารหนูและฟลูออไรด์ได้อย่างจำเพาะเจาะจงและแม่นยำสูงกว่าเครื่องกรองน้ำทั่วไป
นอกจากนี้ ยังติดตั้งระบบเซนเซอร์ตรวจวัดคุณภาพน้ำแบบ Real-time ที่แสดงผลค่าของแข็งละลายน้ำ (TDS) และการนำไฟฟ้า (EC) ให้ประชาชนเห็นได้ทันทีว่าน้ำจากเครื่องกรองนี้ได้มาตรฐานความปลอดภัยเทียบเท่าโรงกรองน้ำขนาดใหญ่ ทำให้ AquaNano ไม่ได้เป็นเพียงรถผลิตน้ำ แต่เป็นนวัตกรรมเคลื่อนที่ที่สร้างความเชื่อมั่นในความปลอดภัยให้แก่ประชาชนในพื้นที่ประสบภัยอย่างแท้จริง

ด้าน นายสุทัศน์ นุชปาน รองผู้ว่าการ (ปฎิบัติการ 3) การประปาส่วนภูมิภาค (กปภ.) กล่าวว่า ในเรื่องการบริการ กปภ. ให้ความสำคัญการบริการที่ไร้รอยต่อและมีความมั่นคง โดยยึดหลักว่าจะต้องไม่มีพื้นที่ใดถูกทิ้งไว้ข้างหลัง แม้ในวันที่โลกกำลังเจอภัยพิบัติรอบด้าน กปภ. ก็มีหน้าที่ส่งต่อน้ำสะอาดถึงบ้านประชาชน แม้ในยามที่สถานการณ์วิกฤตที่เกิดเหตุการณ์แหล่งน้ำปนเปื้อน การร่วมมือกับ สวทช. คือ ความมั่งมั่นในการแก้ปัญหาเร่งด่วน โดยนำเทคโนโลยีมาเสริมแกร่งให้ กปภ. สามารถ 'เคลื่อนที่' ไปหาประชาชนได้รวดเร็วกว่าเดิม เปลี่ยนบทบาทจากผู้ผลิตน้ำในสถานีผลิตน้ำ ไปเป็นผู้ผลิตน้ำเคียงข้างประชาชนในทุกสถานการณ์ ด้วยรถคลินิกน้ำสะอาด ได้คุณภาพน้ำทั้ง 10 คันนี้ กปภ.สามารถลงพื้นที่วิกฤตได้ทันทีภายในไม่กี่ชั่วโมง โดยไม่ต้องรอรถขนส่งน้ำจากส่วนกลางที่ใช้เวลานาน ซึ่งภารกิจนี้ คือการพลิกโฉมของการบริหารจัดการน้ำประปาเชิงรุก

ส่วน นายนิธิศ ทองสอาด รองผู้ว่าการ (ทรัพยากรบุคคลและบริหารองค์กร) กปภ. กล่าวเพิ่มเติมว่า สำหรับการให้บริการที่ผ่านมาที่ทำร่วมกับ นาโนเทค สวทช. ในพื้นที่ภาคใต้ กปภ.สาขาหาดใหญ่ (พ) ในสังกัด กปภ.เขต 5 สงขลา และในพื้นที่ กปภ.สาขาในสังกัด กปภ.เขต 8 อุบลราชธานี จากโครงการน้ำดื่มต้นกล้า PWA refill ในพื้นที่จังหวัดสุรินทร์ และจังหวัดบุรีรัมย์ โดยรวมทั้ง 2 โครงการที่ผ่านมามีการให้บริการน้ำดื่มให้กับประชาชน ดังนี้

กปภ.สาขาหาดใหญ่จ่ายน้ำให้กับประชาชนไปจำนวน 25 ลูกบาศก์เมตร (ลบ.ม.) หรือ ประมาณ 25,000 ลิตร มีประชาชนมารับน้ำประมาณ 1,250 คน และโครงการน้ำดื่มต้นกล้า PWA refill จ่ายน้ำให้กับประชาชนไปจำนวน 10 ลบ.ม (ประมาณ 10,000 ลิตร) มีประชาชนมารับน้ำประมาณ 500 คน

รถผลิตน้ำดื่มด้วยนาโนเทคโนโลยีฯ AquaNano ทั้ง 10 คัน มีฟังก์ชันการทำงานสำคัญ อาทิ

1.ระบบกรองนาโนขั้นสูง: ออกแบบมาเพื่อกำจัดเชื้อโรค สารอินทรีย์ คลอรีน และโลหะหนัก เช่น สารหนูโครเมียม เหล็ก รวมถึงแร่ธาตุ เช่น ฟลูออไรด์ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
2.ระบบเมมเบรนประสิทธิภาพสูง: เปลี่ยนน้ำดิบให้เป็นน้ำดื่มบริสุทธิ์ได้ถึง 75% และเหลือเป็นน้ำทิ้งเพียง 25% ลดการสูญเสียน้ำโดยไม่จำเป็น ช่วยประหยัดน้ำโดยเฉพาะในช่วงวิกฤตภัยแล้ง
3.ระบบติดตามคุณภาพน้ำแบบ Real time: ตรวจสอบค่าความสะอาดได้แม่นยำ สร้างความมั่นใจให้ประชาชนที่เข้าใช้บริการ ดื่มได้อย่างมั่นใจ สะอาด ปลอดภัย
4.ความคล่องตัวสูง: ตัวเครื่องถูกออกแบบให้ใช้งานและบำรุงรักษาง่าย สามารถติดตั้งในพื้นที่เกิดเหตุได้ทันที เหมาะกับการประยุกต์ใช้ในทุกสถานการณ์ภัยพิบัติ

ความร่วมมือครั้งนี้ถือเป็นก้าวสำคัญของการนำวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมาใช้งานจริง (S&T Implementation) ภายใต้แผนงาน Pre battle นวัตกรรมน้ำสะอาดเพื่อคุณภาพชีวิต (A-QUALITY) เพื่อตอบโจทย์วิกฤตของประเทศอย่างเป็นรูปธรรม ตอกย้ำความมุ่งมั่นของทั้ง 2 หน่วยงานในการยกระดับคุณภาพชีวิตและบรรเทาความเดือดร้อนให้แก่ประชาชนทั่วประเทศให้สามารถเข้าถึงน้ำสะอาดได้อย่างมั่นคงในทุกสถานการณ์.