CGN เปิดตัวอภิมหาโครงการโซลาร์เทอร์มอล 100 เมกะวัตต์ ณ มณฑลจี๋หลิน ที่มีอากาศหนาวจัด ชูเทคโนโลยี “เกลือหลอมเหลว” กักเก็บความร้อน ปั่นไฟ 24 ชม.ไร้ขีดจำกัดแม้ในสภาพภูมิอากาศติดลบสุดขั้ว พร้อมบูรณาการไฟฟ้าสะอาดจากพลังงานลม-โซลาร์เซลล์เดิม ทดแทนการใช้ถ่านหิน

สำนักข่าวซินหัว รายงานว่า ผู้เชี่ยวชาญในอุตสาหกรรมพลังงานของประเทศจีน เปิดเผยว่า ประเทศจีนได้บรรลุความก้าวหน้าครั้งสำคัญในการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสีเขียว หลังจาก โรงไฟฟ้าพลังงานความร้อนแสงอาทิตย์ (Solar Thermal / Concentrated Solar Power - CSP) แห่งแรกในภูมิภาคตะวันตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศ ได้เริ่มเชื่อมต่อเข้ากับกริดจ่ายกระแสไฟฟ้าอย่างเป็นทางการเมื่อปลายเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา โครงการนี้พิสูจน์ให้เห็นว่าพลังงานสะอาดสามารถขยายขนาดและประสบความสำเร็จได้ แม้ในพื้นที่ที่มีสภาพภูมิอากาศหนาวเย็นจัดและรุนแรงขั้นสุด

โครงการขนาด 100 เมกะวัตต์ (MW) ตั้งอยู่ที่เมืองต้าอัน มณฑลจี๋หลิน พัฒนาโดยบริษัท China General Nuclear Power Corp (CGN) ซึ่งผู้เชี่ยวชาญระบุว่า ความสำเร็จในพื้นที่ละติจูดสูงแห่งนี้ จะกลายเป็นพิมพ์เขียวสำคัญ ที่เป็นตัวอย่างต้นแบบเพื่อพัฒนาพลังงานหมุนเวียนในเขตหนาวจัดทั่วประเทศต่อไป

“เกลือหลอมเหลว” หัวใจหลักกักเก็บพลังงาน จ่ายไฟได้ 24/7

เทคโนโลยีโซลาร์เทอร์มอล จะใช้กระจกเงาในการรวมแสงอาทิตย์เพื่อต้ม "เกลือหลอมเหลว" (Molten Salt) หรือสารตัวกลางอื่นๆ ให้เกิดความร้อนสูงสะสมไว้ จากนั้นจึงนำความร้อนดังกล่าวไปเปลี่ยนเป็นพลังงานไฟฟ้า ซึ่งนวัตกรรมนี้ทำให้โรงไฟฟ้ามีคุณสมบัติสองประการในหนึ่งเดียว คือ เป็นทั้งระบบกักเก็บพลังงาน (Energy Storage) และเป็นระบบปรับสมดุลกริดจ่ายไฟ (Peak Shaving) ส่งผลให้สามารถจ่ายไฟฟ้าสะอาดได้ต่อเนื่องตลอด 24 ชั่วโมง ไม่มีวันหยุด

นายเจียง ถงไห่ ประธานบริษัท CGN (Jilin) New Energy Investment Co ชี้ว่า พลังงานความร้อนแสงอาทิตย์เป็นแหล่งพลังงานสีเขียวที่เป็นมิตรต่อระบบกริดไฟฟ้าอย่างมาก มีเสถียรภาพสูง และเป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพ ปลอดภัย และเชื่อถือได้ ในการก้าวเข้ามาทดแทนพลังงานฟอสซิลดั้งเดิม

ผสานพลัง ลม-โซลาร์-ความร้อน ลดการสูญเสียพลังงาน

หนึ่งในนวัตกรรมหลักของโรงไฟฟ้าแห่งนี้ คือการติดตั้งเครื่องทำความร้อนไฟฟ้าด้วยเกลือหลอมเหลวขนาด 40 เมกะวัตต์ ซึ่งเข้ามาทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการบริหารจัดการพลังงานแบบบูรณาการร่วมกับโครงการพลังงานลมขนาด 260 เมกะวัตต์ และโครงการโซลาร์เซลล์ (PV) ขนาด 130 เมกะวัตต์ของ CGN ที่เปิดใช้งานอยู่ก่อนแล้วในพื้นที่ใกล้เคียง

ในช่วงเวลาที่กังหันลมและแผงโซลาร์เซลล์ผลิตกระแสไฟฟ้าได้ล้นระบบจนเกินความต้องการของกริด ระบบจะนำไฟฟ้าส่วนเกินเหล่านั้นมาแปลงเป็นพลังงานความร้อนเพื่อกักเก็บไว้ในเกลือหลอมเหลวทันที การออกแบบนี้ช่วยแก้ปัญหา "พลังงานสูญเปล่า" (Curtailment) จากการต้องหยุดเดินเครื่องกังหันลมหรือตัดไฟจากโซลาร์เซลล์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และช่วยเพิ่มประโยชน์สูงสุดจากการใช้พลังงานสะอาดในภูมิภาค

ตัวเลขความประหยัดและเป้าหมายต่อสิ่งแวดล้อม

เมื่อเปิดดำเนินงานเต็มรูปแบบ โครงการนี้คาดว่าจะสามารถผลิตกระแสไฟฟ้าได้ถึง 180 ล้านกิโลวัตต์ชั่วโมง (หน่วย) ต่อปี ซึ่งเมื่อเปรียบเทียบกับการผลิตไฟฟ้าด้วยถ่านหินแบบดั้งเดิม โรงไฟฟ้าแห่งนี้จะช่วย 

1.ประหยัดถ่านหินมาตรฐานได้ประมาณ 54,000 ตันต่อปี

2.ลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) ได้ราว 139,000 ตันต่อปี

3.ความท้าทายและการพึ่งพาเทคโนโลยีในประเทศ 95%

แม้ว่าอุตสาหกรรมพลังงานความร้อนแสงอาทิตย์ (CSP) ของจีนจะเริ่มเป็นรูปเป็นร่าง แต่ผู้เชี่ยวชาญยอมรับว่ายังคงต้องเผชิญความท้าทายด้าน "ความคุ้มค่าเชิงพาณิชย์" (Economies of Scale) เนื่องจากอุตสาหกรรมนี้ยังไม่สามารถประหยัดต่อขนาดได้อย่างเต็มที่ ประกอบกับต้นทุนการลงทุนเริ่มแรกที่สูง และยังไม่มีนโยบายการอุดหนุนราคาพลังงานชนิดนี้จากส่วนกลางอย่างชัดเจน จึงทำให้ความกระตือรือร้นในการลงทุนของภาคเอกชนยังจำกัด

นายหยิน หาง ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีพลังงานความร้อนแสงอาทิตย์แห่งชาติจีน ระบุว่า โครงการ CSP มักมีกำลังการผลิตต่อหน่วยที่เล็กกว่า และมีต้นทุนการผลิตไฟฟ้าต่อหน่วยเฉลี่ย (LCOE) ที่สูงกว่าพลังงานลมหรือโซลาร์เซลล์ปกติ หัวใจสำคัญในอนาคตคือการใช้นวัตกรรมเทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการแปลงแสงอาทิตย์เป็นความร้อน และผลักดันให้อุตสาหกรรมก้าวไปสู่การผลิตที่เป็นมาตรฐานสากล

ผอ.ศูนย์วิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีพลังงานความร้อนแสงอาทิตย์แห่งชาติจีน กล่าวด้วยว่า อย่างไรก็ตามมีข่าวดีว่า ขณะนี้ อัตราส่วนการใช้อุปกรณ์และชิ้นส่วนที่ผลิตภายในประเทศจีน (Localization Rate) สำหรับเทคโนโลยีนี้ สูงถึง 95% แล้ว

นอกจากนี้ ฐานทดลองพลังงานความร้อนแสงอาทิตย์แบบรางพาราโบลาแห่งแรกของจีน ยังประสบความสำเร็จในการพัฒนาเทคโนโลยีและอุปกรณ์หลักที่ช่วยอุดช่องว่างภายในประเทศ ทำให้จีนมีสิทธิ์ในทรัพย์สินทางปัญญาที่เป็นเอกเทศ ทั้งในด้านการออกแบบระบบ การผลิตอุปกรณ์หลัก จนถึงการก่อสร้างและบริหารจัดการโรงไฟฟ้าอย่างเต็มภาคภูมิ.