"สนธิ คชวัฒน์" นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อม ไข 5 สาเหตุ ทำไมฝนตกหนัก ตกแช่ และโอกาสน้ำท่วมหนักในช่วงนี้...

วันนี้ (23 ก.ย.) ดร.สนธิ คชวัฒน์ ผู้ทรงคุณวุฒิและนักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ โพสต์เฟซบุ๊ก ถึง สาเหตุฝนตกหนักและตกแช่ในช่วงนี้สาเหตุคืออะไร..โอกาสน้ำท่วมมีมาก! โดยเนื้อหาระบุว่า

สาเหตุที่ร่องมรสุม (Monsoon Trough) ในภูมิภาคอาเซียน โดยเฉพาะในแถบประเทศไทย เมียนมา ลาว และ เวียดนาม มีขนาดใหญ่และส่งผลให้เกิดฝนตกหนักรุนแรงเป็นพิเศษในช่วงฤดูฝนปี 2026 เกิดจากแรงขับเคลื่อนทางสภาพภูมิอากาศและปัจจัยทางอุตุนิยมวิทยาที่สอดประสานกัน ดังนี้

1. ผลกระทบชั่วคราวจาก "มรสุมตะวันตกเฉียงใต้"ปะทะร่องความกดอากาศต่ำ

แม้ว่าภาพรวมของปี 2026 ภูมิภาคอาเซียนจะได้รับผลกระทบจาก ปรากฏการณ์ซูเปอร์เอลนีโญ (Super El Niño) โดยทั่วไปมักทำให้เกิดความแห้งแล้งในระยะยาว แต่เนื่องจากประเทศอาเซียนตั้งอยู่ใกล้เส้นศูนย์สูตร ซึ่งในช่วงฤดูฝน ลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ที่พัดผ่านได้หอบความชื้นมหาศาลจากทะเลอัน ดามันและมหาสมุทรอินเดียมีกำลังค่อนข้างแรง เมื่อลมชื้นนี้พัดเข้ามาปะทะกับร่องความกดอากาศต่ำหรือร่องมรสุมที่พาดผ่านจึงส่งผลให้ร่องมรสุมนั้นขยายตัวใหญ่และทำให้เกิดฝนตกหนักชุกในพื้นที่ตอนบนของอาเซียนเป็นระยะๆ

2.การเบียดตัวของ "มวลอากาศเย็นจากประเทศจีน"

ในช่วงเดือนกันยายน 2026 ปัจจัยสำ คัญที่ทำให้ร่องมรสุมรุนแรงขึ้นอย่างมากคือ มีมวลอากาศเย็นหรือความกดอากาศสูงจากประเทศจีนแผ่ลงมาปกคลุมตอนบนของประเทศเมียนมา ลาว และไทยมวลอากาศเย็นที่แห้งและหนักนี้ได้วิ่งลงมาดันและเบียดให้ร่องมรสุมเลื่อนลงมาพาดผ่านบริเวณภาคกลางและภาคตะวันออก การปะทะกันระ หว่างมวลอากาศเย็นและมวลอากาศร้อนชื้นทำให้เมฆฝนก่อตัวหนาแน่นจนกลายเป็นแนวที่มีขนาดใหญ่มาก

3.พายุหมุนเขตร้อนและหย่อมความกดอากาศต่ำ

ในฤดูมรสุมปี 2026 มีหย่อมความกดอากาศต่ำกำลังแรงและพายุหมุนเขตร้อนก่อตัวขึ้นถี่ในทะเลจีนใต้ พายุและหย่อมความกดอากาศต่ำเหล่านี้มักจะวิ่งตามแนวร่องมรสุมทำให้ร่องมรสุมทวีกำลังแรงขึ้นและขยายตัวเป็นวงกว้าง ส่งผลกระทบให้เกิดน้ำท่วมฉับพลันและน้ำป่าไหลหลากในหลายประเทศของอาเซียน

4. การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และอุณหภูมิน้ำทะเล

โลกที่ร้อนขึ้นและสภาพอากาศสุดขั้ว (Extreme Weather) ในปี 2026 ทำให้อุณหภูมิผิวน้ำทะเลในมหาสมุทรโดยรอบอุ่นกว่าปกติมาก เมื่อน้ำทะเลอุ่นขึ้น ชั้นบรรยากาศจึงสามารถกักเก็บและอุ้มความชื้นเอาไว้ได้สูงขึ้น มื่อใดก็ตามที่ร่องมรสุมฟอร์มตัวขึ้น มันจะดูดซับความชื้นเหล่านั้นเข้าไปจนมีพลังงานมหาศาล กลายเป็นฝนตกสะสมปริมาณมากที่เสี่ยงต่อการเกิดน้ำท่วมฉับพลันและน้ำป่าไหลหลากในหลายพื้นที่

5. สรุปได้ว่าฝนที่ตกหนักและร่องมรสุมที่ใหญ่โตในปี 2026 เกิดจากความชื้นมหาศาลระเหยจากน้ำทะเลจากสภาาะเอลนีโญ ผสมโรงกับ ลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ที่ทรงพลังและถูกความกดอา กาศสูงจากจีนแผ่ลงมาบดบังและตรึงแนวร่องมรสุมไว้ ทำให้เกิดฝนตกแช่จนเกิดอุทกภัยในที่สุด