รองนายกฯ เผยยุติ "โครงการแลนด์บริดจ์" หลังผลศึกษาพบ ไม่คุ้มค่าทางเศรษฐกิจ-ความเป็นไปได้ทางธุรกิจต่ำ เสี่ยงผลกระทบสิ่งแวดล้อมสูง เล็งเสนอแผนพัฒนาท่าเรือระนองพร้อมเชื่อมโยงระบบราง Missing Link เชื่อมขึ้นเหนือไปจีนแทน

วานนี้ (24 ก.ค.2569) นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง แถลงสรุปผลการศึกษาของคณะกรรมการศึกษาแนวทางขับเคลื่อนโครงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการคมนาคมขนส่งเพื่อเชื่อมโยงการขนส่งระหว่างอ่าวไทยและอันดามัน (แลนด์บริดจ์) ว่า จากที่นายกรัฐมนตรีมอบหมายให้ดำเนินการศึกษา ขณะนี้เราได้ดำเนินการเสร็จสิ้นก่อนเวลาที่กำหนด 90 วัน โดยแบ่งคณะศึกษาเป็น 3 ชุด ได้แก่

1.ศึกษาความเป็นไปได้ในเชิงเศรษฐกิจและการลงทุน
2.ศึกษาด้านสิ่งแวดล้อม
3.การรับฟังรับฟังความคิดเห็นและการมีส่วนร่วม

นายเอกนิติ กล่าวว่า ผลสรุปจากคณะกรรมการชุดต่างๆ สรุปว่า โครงการแลนด์บริดจ์มีความเป็นไปได้อยู่ในระดับต่ำ และอาจก่อให้เกิดผลกระทบภาระงบประมาณ ซึ่งมีความเสี่ยงค่อนข้างสูง เพราะจากการศึกษา เมื่อมีผลกระทบจากเหตุการณ์ในตะวันออกกลาง ทำให้การค้าโลกลดลง ผลตอบแทนที่เคยมองว่าเป็นบวกอาจจะเป็นลบได้ ทำให้มีความเสี่ยงสูง รวมถึงมีความเสี่ยงในเรื่องคู่แข่งและการจัดการ จากเดิมคาดว่าจะมีสายเรือต่างๆ ย้ายมาทางเรา แต่ก็มีโอกาสเป็นไปได้น้อย เพราะสายการเดินเรือต่างๆ มีพันธมิตรไปเรียบร้อยแล้ว นอกจากนี้ ยังพบว่าความเสี่ยงในการบริหารจัดการเรื่องความเร็ว การเคลื่อนย้ายที่ค่อนข้างช้า เพราะฉะนั้น โครงการดังกล่าว จึงเป็นโครงการที่มีผลตอบแทนรายได้ทางเศรษฐกิจค่อนข้างตํ่า จึงมีความเสี่ยง

รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.คลัง กล่าวว่า ส่วนความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อม พบว่ามีค่อนข้างสูง และจำเป็นต้องดูแลผลกระทบในภาพรวมเชิงยุทธศาสตร์ให้มากกว่านี้ เมื่อลงไปดูก็ยังขาดการบูรณาการที่เป็นเอกภาพในเรื่องสิ่งแวดล้อมต่างๆ ซึ่งยังไม่ครบถ้วน อาทิ ระบบนิเวศทางทะเล วิถีชีวิตชุมชนชายฝั่ง และความมั่นคงทางอาหาร รวมถึงผืนป่า ส่วนการรับฟังความเห็น ยังมีความแตกต่าง ทั้งกลุ่มที่สนับสนุนคือภาคเอกชน และอุตสาหกรรมการผลิต แต่ส่วนใหญ่ คือ กลุ่มที่มีความกังวล และยังไม่ได้ตัดสินใจ ทั้งนี้ ประเด็นที่น่ากังวลคือ เรื่องสิ่งแวดล้อม และเรื่องความโปร่งใส และมีกลุ่มที่คัดค้านคือกลุ่มอนุรักษ์ทางทะเล เพราะฉะนั้นจึงเสนอแนะว่า ควรมีแนวทางสร้างความเชื่อใจและเชื่อมั่น

นายเอกนิติ กล่าวว่า สุดท้ายคณะกรรมการมีมติว่า โครงการดังกล่าวมีความเป็นไปได้ในทางธุรกิจที่ต่ำ และเสี่ยงในเรื่องผลกระทบค่อนข้างสูง และยังมีความเห็นต่างในสังคม อย่างไรก็ตาม เมื่อภาคเอกชนยังมีความต้องการในภาคใต้ ให้มีทางออกทะเลฝั่งอันดามัน ซึ่งปัจจุบันมีท่าเรือระนอง โดยยังมีความต้องการใช้ท่าเรือดังกล่าวอยู่ จึงมีการให้พิจารณาไปดำเนินการปรับปรุง เพื่อใช้ท่าเรือระนองให้เป็นไปตามศักยภาพ รวมถึงพิจารณาเชื่อมโยงเรื่องทางรถไฟที่จะเชื่อมต่อไปยังท่าเรือระนอง รวมทั้งระบบการขนส่งทางราง หรือ Missing Link ที่สามารถใช้โอกาสเชื่อมโยงไปทางเหนือ ขึ้นไปประเทศจีน รวมถึงเชื่อมโยงไปยังท่าเรือฝั่งตะวันออก

นอกจากนี้ ยังมีข้อเสนอในเรื่องการลงทุนขนาดใหญ่ว่า ควรเริ่มต้นพิจารณาจากยุทธศาสตร์ของแต่ละประเทศให้ชัดเจน ก่อนที่หน่วยงานใดจะศึกษาโครงการต่างๆ ซึ่งเรื่องนี้ถือว่าเป็นบทเรียน โดยจะต้องดูในเชิงยุทธศาสตร์สิ่งแวดล้อมด้วย และให้นำบทเรียนการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนมาร่วมด้วย

รองนายกฯ และ รมว.คลัง กล่าวด้วยว่า จากสรุปผลการศึกษาทั้งหมด โครงการแลนด์บริดจ์ก็จะถูกพับไป และวันนี้เป็นการประชุมของคณะกรรมการฯ ครั้งสุดท้าย และจะต้องนำรายงานสรุปเสนอต่อนายกรัฐมนตรี และถ้านายกรัฐมนตรีเห็นชอบ ก็จะนำเสนอต่อที่ประชุม ครม. ตามคำสั่งที่แต่งตั้งคณะกรรมการฯ ชุดนี้.