โครงการ “STOP! GHOST SCAM หยุดคิด 1 วิ หยุดผีสแกม” ชวนคนไทยรู้ทันกลโกงออนไลน์ ผ่านผีสแกม 8 คาแรคเตอร์ ที่ชวนทุกคนมา “หยุดคิด 1 วิ ก่อนเชื่อ ก่อนคลิก ก่อนโอน”

ข้อความแจ้งพัสดุของคุณตกค้าง ชวนให้กดลิงก์เพื่อเช็คสถานะ, โทรศัพท์จากคนที่อ้างว่าเป็นเจ้าหน้าที่ หลอกให้โอน, คนรักที่เพิ่งรู้จักสร้างเรื่องราวรันทดขอยืมเงิน, งานรายได้ดีแต่จะได้ทำงานต้องโอนเงินก่อน หรือข้อเสนอการลงทุนที่เร่งให้ตัดสินใจทันทีไม่งั้นจะพลาดโอกาสที่จะได้กำไรก้อนโต แม้เหตุการณ์เหล่านี้จะดูแตกต่างกันตามบริบทของการสนทนา แต่มีจุดที่สำคัญเหมือนกันคือ คนร้ายต้องการทำให้คุณเกิดความกลัว ความอยาก ความรัก จนกระทั่งหลงเชื่อและไว้ใจ นำไปสู่การตัดสินใจทำสิ่งเหล่านั้นโดยไม่ทันระวังตัว

นี่คือจุดเริ่มต้นของโครงการ “STOP! GHOST SCAM หยุดคิด 1 วิ หยุดผีสแกม” ที่ต้องการชวนคนทุกเพศ ทุกวัย มารู้เท่าทัน กลหลอกลวงในรูปแบบนิทรรศการ “ผี” สแกม 8 คาแรกเตอร์ ที่ถูกสื่อสารผ่านวิดีโอภาพเคลื่อนไหว และแบบจำลอง Art Toy พร้อมสามารถดาวน์โหลดคู่มือรวมถึงข้อมูลของนิทรรศการไว้ในโทรศัพท์มือถือ เพื่อไว้ศึกษาเพิ่มเติมได้

แถลงข่าวและเปิดนิทรรศการในวันที่ 31 ตุลาคม 2569 พร้อมให้เข้าชมระหว่างวันที่ 31 ตุลาคม - 8 พฤศจิกายน 2569 ณ ชั้น 2 ศูนย์การค้าซีคอน บางแค ตั้งแต่เวลา 10:00-20:00 น.

ทำไมต้องเล่าเรื่องสแกมผ่าน “ผี”

การรณรงค์เรื่องของภัยออนไลน์ ในประเทศไทยมีอยู่มากมายมาหลายปีแล้ว ปัญหาหลักของการตกเป็นเหยื่อ ไม่ใช่เพราะเหยื่อไม่รู้ว่ามีการหลอกลวง แต่ตอนที่เกิดเหตุเหยื่อมักถูกกระตุ้นให้เกิดความเร่งรีบ ตกใจ หรือเกิดความห่วงใยเป็นอย่างมาก ซึ่งในสภาวะจิตใจที่ถูกกระตุ้นนั้นจะก่อให้เกิดความหวั่นไหวและตัดสินใจพลาดได้ง่ายขึ้น โครงการนี้จึงพยายามสร้างและนำเสนอภัยออนไลน์ ให้มีรูปแบบของคาแรกเตอร์ ที่ทุกคนสามารถมองเห็น เข้าใจและจดจำได้ง่ายขึ้น โดยเปรียบเทียบกลโกงที่มองไม่เห็นให้กลายเป็น“ผี”ที่มีรูปร่างหน้าตาและใช้แนวคิด“ความคุ้นเคย ไม่ผิดปกติ” โดยให้ผีแต่ละตัวหยิบสิ่งที่พบเห็นได้ในชีวิตประจำวัน มาเป็นตัวแทนของกลโกง เช่น คนรัก, เจ้าหน้าที่, นักลงทุน, HR, ร้านค้าออนไลน์, เว็บไซต์, และตัวตนปลอมบนโลกดิจิทัล ผู้ชมจึงไม่ได้แค่เห็นคาแรกเตอร์ที่แปลกตา แต่ยังได้ฝึกเชื่อมโยงว่าเบื้องหลังสถานการณ์หนึ่งๆ อาจมีสัญญาณเตือนภัยอะไรที่ซ่อนอยู่

ผีสแกมทั้ง 8 ตัว ได้แก่ ผีลวงใจ, ผีกล่องออนไลน์, ผีเจ้าหน้าที่, ผีนักลงทุน, ผี HR, ผีหน้าเว็บ, ผีหลายหน้า และผีดูดทรัพย์ แต่ละตัวแทนกลโกงที่ต่างกัน ตั้งแต่การหลอกด้วยความรักและความไว้ใจ ร้านค้าหรือพัสดุปลอม การแอบอ้างเป็นผู้มีอำนาจ การชวนลงทุนหรือสมัครงาน ไปจนถึงลิงก์และเว็บไซต์ปลอม การปลอมตัวตน และการหลอกเอาข้อมูลหรือเงินจากบัญชี

มางานนิทรรศการแล้วได้อะไร

นิทรรศการ STOP! GHOST SCAM ออกแบบให้เรื่องภัยออนไลน์ซึ่งมักถูกเล่าเป็นข้อมูลยาวๆ กลายเป็นประสบการณ์ใกล้ตัวที่เข้าใจได้ง่ายขึ้น ผู้เข้าชมจะได้รู้จักกับกลโกงผ่านผีสแกมทั้ง 8 ตัว และชมผลงาน Art Toy ที่ถูกสร้างจากคาแรกเตอร์ของผีสแกมรวมถึงภาพจำของผีแต่ละตัวว่าเชื่อมโยงกับพฤติกรรมหลอกลวงแบบใดบ้าง

เมื่อเข้าใจง่าย ก็จะสร้างความตระหนักรู้ ผู้เข้าชมก็จะสามารถนำความรู้ที่ได้ คิดพิจารณาเมื่อพบเจอกับสถานการณ์จริงในชีวิตได้ดีขึ้น เช่น เมื่อมีคนโทรมาเร่งให้ทำธุรกรรม, เมื่อได้รับลิงก์หรือ QR Code ที่ไม่แน่ใจ, เมื่อถูกชวนลงทุนหรือสมัครงานออนไลน์, หรือเมื่อคนใกล้ตัวติดต่อมาขอเงินด่วน ควรทำอย่างไร? โครงการมีความต้องการ และคาดหวังให้ผู้เข้าชมกลับบ้านไปพร้อมกับวิธีคิดแบบง่ายๆ ว่า “ก่อนทำตามคำขอ ให้หยุดตรวจสอบก่อนเสมอ”

สำหรับผู้ที่อยากทบทวนหรือส่งต่อความรู้ ทางโครงการได้จัดทำ STOP! GHOST SCAM คู่มือเอาตัวรอดจากผีสแกม ซึ่งออกแบบให้เลือกเปิดดูได้ตามสถานการณ์ จึงไม่จำเป็นต้องอ่านตั้งแต่หน้าแรกถึงไปจนถึงหน้าสุดท้าย มีทั้งแนวทางสังเกตสัญญาณเตือน วิธีตรวจสอบก่อนเชื่อหรือโอน และขั้นตอนเบื้องต้นเมื่อรู้ตัวว่าอาจพลาดไปแล้ว โดยสามารถสแกนข้อมูล ดาวน์โหลด หรือเก็บไว้ใช้และส่งต่อให้คนในครอบครัวได้

หัวใจหลักสำคัญของโครงการ ไม่ได้ต้องการให้ทุกคนจดจำกลโกงทั้งหมด แต่เป็นการช่วยให้ทุกคนมีความตระหนักรู้ และรู้เท่าทันกลโกงเหล่านั้น จนกลายเป็นพฤติกรรมและความเคยชิน ที่เมื่อพบเจอกับสถานการณ์ที่ผิดปกตินั้นจะต้อง “หยุดคิด 1 วิ ก่อนเชื่อ ก่อนคลิก ก่อนโอน” เมื่อทุกคนสามารถตั้งสติและหยุดได้ ทำให้มีเวลามากพอที่จะทบทวน สิ่งที่กำลังจะเกิดขึ้นได้อย่างชัดเจน เป็นการชะลอกระบวนการในการตัดสินใจกระทำบางอย่างให้ช้าลง และสามารถทำให้มีชีวิตของทุกคน ปลอดภัยจากกลโกงของสแกมได้มากยิ่งขึ้น

สื่อหลายรูปแบบ เพื่อให้เรื่องเตือนภัยเข้าถึงคนหลายวัย

นอกจากนิทรรศการให้ความรู้และ Art Toy ที่สร้างจากคาแรกเตอร์ของผีสแกมแล้ว โครงการยังจัดทำคลิปเปิดตัวโครงการจำนวน 1 คลิป พร้อมทั้งคลิปสั้น GHOST SCAM จำนวน 8 คลิป และจัดทำเพลงพร้อมมิวสิควิดีโออีกจำนวน 1 เพลง รวมทั้งคลิปวิดีโอจากเหล่า Influencer ชื่อดังจำนวน 15 ช่อง เพื่อเป็นการถ่ายทอดและบอกเล่าเนื้อหาให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น

โดยการเล่าเรื่องถูกวางเนื้อหาหลักผ่านผีสแกมทั้ง 8 แบบ เป็นแกนกลาง รูปแบบอธิบายถึงวิธีการกลโกงในการหลอก ให้ทุกคนได้รับรู้ถึงสัญญาเตือนภัย และวิธีหยุดคิดก่อนตัดสินใจที่จะเชื่อ โดยสามารถติดตามรายละเอียด คลิปวิดีโอ รวมทั้งคู่มือ และข้อมูลต่างๆ ของโครงการได้ที่เว็บไซต์ stopghostscam.com 

นายรัฐพล ศักดิ์ดามพ์นุสนธิ์ หัวหน้าโครงการ กล่าวว่า  “เราอยากทำให้เรื่องสแกมที่ดูซับซ้อนและเปลี่ยนรูปแบบอยู่ตลอด กลายเป็นเรื่องที่คนสังเกตและพูดคุยกันได้ ผีทั้ง 8 ตัวช่วยให้เราเห็นภาพว่า กลโกงอาจมาในรูปแบบของคนหรือเรื่องที่เราคุ้นเคย สิ่งที่อยากให้ทุกคนพกกลับไปจากโครงการนี้ คือถ้ารู้สึกว่ามีอะไรเร่งรัดหรือผิดปกติ ให้หยุดคิด 1 วินาทีก่อนเชื่อ ก่อนคลิก และก่อนโอน”

โครงการ STOP GHOST SCAM  ชวนทุกคนมาทำความรู้จักผีสแกมที่อาจอยู่ใกล้กว่าที่คิด แล้วนำวิธีหยุดคิดและตรวจสอบกลับไปใช้กับตัวเอง คนในบ้าน และคนรอบข้าง “หยุดคิด 1 วิ ก่อนเชื่อ ก่อนคลิก ก่อนโอน”