31 ตุลาคม คือ วันปล่อยผี หรือ ฮาโลวีน ซึ่งโลกของวิญญาณ หรือ ผี ก็มีความเชื่อในหลากหลายศาสนา ฉะนั้น เมื่อผี หรือ วิญญาณ ก็ต้องมีผู้คุมวิญญาณ เพื่อสร้างความเรียบร้อยใน “นรก” หรือ “ยมโลก”

วันนี้ “ทรัสต์นิวส์” จะพาทุกท่านไปรู้จักกับ “ราชาผี” ที่คุมยมโลก ตามความเชื่อต่างๆ 5 องค์

ท้าวเวสสุวรรณ (Kubera/Vaisravana): อธิบดีแห่งยักษ์ ผู้เฝ้าสมบัติ และผู้ปัดเป่าภูตผี

• ความเชื่อ: พุทธ, ฮินดู (ไทย, ลาว, กัมพูชา, อินเดีย)
• อาณาจักร: สวรรค์ชั้นจาตุมหาราชิกา (ทิศเหนือ), โลกมนุษย์ (ในฐานะผู้คุ้มครอง)
• ประวัติ/บทบาท:
◦ จาตุมหาราช: ท้าวเวสสุวรรณเป็นหนึ่งใน ท้าวจตุโลกบาล ทั้งสี่ (ผู้ปกครองสวรรค์ชั้นจาตุมหาราชิกา) ทำหน้าที่ดูแลโลกทางทิศเหนือ และเป็นอธิบดีแห่งภูตผีปีศาจ, ยักษ์, อสูร, และอมนุษย์ทั้งหลาย
◦ เทพแห่งโชคลาภ: ในคติฮินดู ท่านคือ พระกุเวร (Kubera) เทพแห่งความมั่งคั่งและทรัพย์สมบัติทั้งหมดในโลก จึงเป็นที่มาของการบูชาเพื่อขอโชคลาภและความร่ำรวย
◦ ผู้ปัดเป่าภัย: ในคติไทย ท่านได้รับการยกย่องว่าเป็น "เทพแห่งการปกป้องคุ้มครอง" จากสิ่งชั่วร้าย ภูตผีปีศาจ และคุณไสย ทำให้เป็นที่นิยมในการสร้างวัตถุมงคลเพื่อป้องกันภัย และเป็นผู้ที่สามารถขับไล่วิญญาณร้ายได้
◦ ลักษณะเด่น: มักมีกายสีทอง หรือสีเขียว สวมเครื่องทรงกษัตริย์เต็มยศ มีพระพักตร์ดุดัน ถือ กระบอง หรือ คทา เป็นอาวุธ บางครั้งก็ปรากฏในลักษณะของยักษ์

พระยม (Yama/ยมราช): ราชาแห่งความยุติธรรมในศาสนาพุทธและฮินดู

• ความเชื่อ: ฮินดู, พุทธ (เถรวาท/มหายาน)
• อาณาจักร: ยมโลก/นรกภูมิ
• ประวัติ/บทบาท:
◦ ผู้กำเนิด: ในคติฮินดู เชื่อว่า พระยม เป็นโอรสของพระอาทิตย์ (สุริยะ) และเป็นมนุษย์คนแรกที่ตาย ทำให้ท่านกลายเป็นผู้บุกเบิกและผู้ปกครองโลกแห่งบรรพบุรุษและคนตาย
◦ ธรรมราชา: บทบาทหลักคือ ผู้พิพากษา ที่เที่ยงธรรม (เรียกอีกชื่อว่า ธรรมราชา) ท่านทำหน้าที่ตัดสินดวงวิญญาณตามกฎแห่งกรรมที่ได้กระทำไว้ในโลกมนุษย์ โดยมีบริวารคือ สุวัณ และ สุวาณ ผู้จดบันทึกความดีความชั่วเอาไว้
◦ คติพุทธ: ในพุทธศาสนา พระยมราช (หรือยมบาล) อาจถูกจัดเป็นเทวดาในสวรรค์ชั้นจาตุมหาราชิกาที่มีวิบากกรรมผสม (เวมานิกเปรต) ทำหน้าที่ "ผู้เตือน" สัตว์นรกให้ระลึกถึงกรรมดีที่เคยทำ เพื่อให้พวกเขาสำนึกและพ้นจากความทุกข์ได้เร็วขึ้น
◦ ลักษณะเด่น: มักมีกายสีเข้ม น่าเกรงขาม ทรง กระบือ เป็นพาหนะ ถือ บ่วง สำหรับจับวิญญาณ

เฮดีส (Hades): กษัตริย์ผู้สันโดษแห่งกรีกโบราณ

• ความเชื่อ: ตำนานกรีกโบราณ
• อาณาจักร: ยมโลก (The Underworld)
• ประวัติ/บทบาท:
◦ การแบ่งสรรค์: เฮดีสเป็นหนึ่งในสามพี่น้องโอลิมปัส (ร่วมกับซุสและโพไซดอน) หลังล้มล้างพวกไททัน เขาได้จับฉลากและได้รับมอบหมายให้ปกครองอาณาจักรใต้พิภพที่มืดมิด
◦ ผู้ปกครองที่เคร่งครัด: เฮดีสไม่ใช่เทพแห่งการทรมาน แต่เป็นกษัตริย์ผู้ควบคุมวิญญาณที่เข้มงวดและไม่เคยทิ้งบัลลังก์ของตน ชื่อของเขาหมายถึง "ผู้มองไม่เห็น"
◦ เจ้าแห่งความมั่งคั่ง: เขายังเป็นที่รู้จักในนาม พลูตอน (Plouton) ผู้มอบความมั่งคั่ง เพราะทรัพย์สินมีค่า (แร่ธาตุและอัญมณี) ล้วนมาจากใต้ดิน
◦ สัญลักษณ์: มักสวม หมวกเกราะแห่งความล่องหน และมีสุนัขสามหัว เซอร์เบอรัส (Cerberus) เฝ้าประตูทางเข้ายมโลก

โอซิริส (Osiris): ผู้ฟื้นคืนชีพและผู้ชั่งน้ำหนักหัวใจแห่งอียิปต์

• ความเชื่อ: อียิปต์โบราณ
• อาณาจักร: ดูอาต (Duat - โลกหลังความตาย)
• ประวัติ/บทบาท:
◦ ตำนานฟื้นคืนชีพ: โอซิริสเป็นเทพผู้ปกครองแผ่นดินที่ดี แต่ถูก "เซธ" น้องชายผู้ริษยาฆ่าและหั่นศพ แต่ถูกเทพีไอซิส (Isis) ผู้เป็นภรรยาและน้องสาวชุบชีวิตขึ้นมาใหม่ ทำให้เขาต้องกลายเป็นกษัตริย์แห่งโลกคนตาย
◦ ผู้พิพากษาสูงสุด: บทบาทที่สำคัญที่สุดคือการเป็นผู้พิพากษาในโลกหลังความตาย วิญญาณของผู้ตายทุกคนจะต้องผ่าน "ห้องโถงแห่งความจริงสองประการ" เพื่อรับการตัดสิน
◦ การชั่งน้ำหนักหัวใจ: หัวใจของผู้ตายจะถูกนำไปชั่งน้ำหนักกับ "ขนนกมาอัต" (Ma'at - สัญลักษณ์แห่งความจริงและความยุติธรรม) หากหัวใจหนักกว่าขนนก แสดงว่ามีบาปมาก หัวใจก็จะถูกอสูร แอมมิต (Ammit) กลืนกิน
◦ ลักษณะเด่น: มักมีผิวสีเขียว (สัญลักษณ์แห่งการเกิดใหม่และพืชพรรณ) พันผ้าคล้ายมัมมี่ ถือ คทาตะขอและแส้ (Crook and Flail)

เอ็มมะ-โอ (Enma-Daiō): มหาราชผู้พิพากษาหน้ายักษ์แห่งญี่ปุ่น

• ความเชื่อ: ญี่ปุ่น (ผสมผสานพุทธ-ชินโต)
• อาณาจักร: จิโกกุ (Jigoku - นรกของญี่ปุ่น) และ เมโด (Meido)
• ประวัติ/บทบาท:
◦ การแปลงร่าง: มีต้นกำเนิดมาจาก "พระยม" (Yama) ของอินเดีย ก่อนจะถูกปรับเปลี่ยนในจีนและญี่ปุ่นให้กลายเป็นข้าราชการหรือผู้พิพากษาที่น่าเกรงขาม
◦ ผู้พิพากษา 10 องค์: ในพุทธมหายานของจีนและญี่ปุ่น เอ็มมะ-โอเป็นหนึ่งใน สิบราชาแห่งนรก (Ten Kings of Hell) ซึ่งจะตัดสินวิญญาณทุก ๆ 7 วันหลังความตาย
◦ คำเตือนในตำนาน: เป็นที่รู้จักในญี่ปุ่นจากคำกล่าวที่ว่า "ถ้าโกหก เอ็มมะ จะดึงลิ้นออกมา" (เป็นคำเตือนที่พ่อแม่ใช้สอนลูก)
◦ ความเมตตาที่ซ่อนอยู่: แม้จะมีหน้าตาที่น่ากลัวและสวมชุดขุนนางจีน แต่เชื่อกันว่าร่างแท้จริง (Honji) ของเขาคือ จิโซ โบซัทสึ (Jizō Bosatsu) พระโพธิสัตว์แห่งความเมตตา ผู้มีปณิธานจะช่วยดวงวิญญาณทั้งหมดให้พ้นจากความทุกข์ในนรก