เครดิตภาพและต้นเรื่องโดยสำนักข่าว Xinhua News

กลับมาเปิดให้บริการอีกครั้งสำหรับขบวนรถไฟนกหนีหนาว เส้นทาง ฮาร์บิน-ไห่โข่ว ที่มีระยะทาง 4,300 กิโลเมตร จากเหนื่อสุดลงสู่เกาะไหหลำใช้เวลา 48 ชั่วโมง กับอากาศ 4 ฤดูตลอดเส้นทาง อยากจะไปกับเธอ ใช้เวลาตั้งวงนั่งคุยถึงอดีต ย้อนความทรงจำตามประสาคนแก่

สำนักข่าวซินหัว รายงานว่า รถไฟโดยสารขบวนแซด114/111 ซึ่งวิ่งระหว่างเมืองฮาร์บิน มณฑลเฮยหลงเจียงทางตะวันออกเฉียงเหนือของจีน และเมืองไห่โข่ว มณฑลไห่หนาน (เกาะไหหลำ) ทางตอนใต้ของจีน โดยรถไฟโดยสารเส้นทางนี้ ซึ่งใช้ระยะเวลาเดินทางนานราว 48 ชั่วโมง ตลอดเส้นทางไกล 4,300 กิโลเมตร  ความพิเศษ ของรถไฟสายนี้ คือ ได้รับความนิยมชมชอบในหมู่นักเดินทางสูงอายุจากมณฑลเฮยหลงเจียง ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีน ที่ต้องการเดินทางลงใต้เพื่อหนีอากาศเย็นจัดในช่วงฤดูหนาวในช่วงก่อนฤดูหนาวเวียนมาถึง 

เรื่องเล่าประวัติศาสตร์ การเดินทางของเส้นทางรถไฟหนีหนาว

ตั้งแต่อดีตมณฑลไหหลำ (เกาะไหหลำ) ถูกตัดขาดจากระบบรถไฟของจีนแผ่นดินใหญ่อย่างสิ้นเชิงเนื่องจากมี ช่องแคบฉงโจว (Qiongzhou Strait) กั้นกลาง ผู้คนและสินค้าที่ต้องการเดินทางไปเกาะไหหลำต้องพึ่งพาเรือเรือข้ามฟากธรรมดา ซึ่งพึ่งพาได้ยากในฤดูมรสุม รัฐบาลจีนพยายามหาทางเชื่อมต่อเกาะไหหลำเข้ากับโครงข่ายรถไฟแห่งชาติเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจและการท่องเที่ยว แต่เนื่องจากช่องแคบนี้มีความลึก ลมพายุรุนแรง และมีแผ่นดินไหวชุก การสร้างสะพานข้ามทะเลหรืออุโมงค์ใต้ทะเลในเวลานั้นจึงเป็นเรื่องที่ยากมากและใช้งบประมาณมหาศาล

วิศวกรจีนจึงแก้ปัญหาด้วยการสร้าง ทางรถไฟกวางตุ้ง-ไหหลำ (Guangdong–Hainan Railway) และเปิดให้บริการในปี 2003 โดยจีนเลือกใช้เทคโนโลยี "เรือเฟอร์รีบรรทุกรถไฟ" (Train Ferry) ที่สั่งต่อขึ้นมาเป็นพิเศษ (เช่น เรือตระกูล Yue Hai Tie) ซึ่งสามารถรองรับตู้รถไฟขนาดใหญ่ได้ โครงการนี้ทำให้ฝันของชาวจีนเป็นจริง รถไฟจากปักกิ่ง เซี่ยงไฮ้ รวมถึง ฮาร์บิน (ซึ่งเริ่มเปิดรูทวิ่งยาวตรงถึงไหโข่วในเวลาต่อมา) สามารถวิ่งยาวต่อเนื่องลงไปถึงเกาะไหหลำได้ โดยไม่ต้องให้ผู้โดยสารลงจากรถไฟเพื่อเปลี่ยนเรือ เป็นการเปิดประตูสู่การเดินทางระยะไกลจากเหนือสุดสู่ใต้สุดอย่างสมบูรณ์

เจาะลึก "รถไฟหนีหนาว" สายประวัติศาสตร์ ฮาร์บิน - ไหโข่ว 4,300 กิโลเมตร

หากคุณคิดว่าการนั่งรถไฟ 10 ชั่วโมงยาวนานแล้ว ลองมาเปิดประสบการณ์กับ ขบวนรถไฟ Z114/Z111 หนึ่งในเส้นทางรถไฟที่ยาวไกลและมีเสน่ห์ที่สุดในประเทศจีน ซึ่งจะพานักเดินทางล่องจาก เมืองฮาร์บิน มณฑลเฮยหลงเจียง (เหนือสุดที่เต็มไปด้วยหิมะ) ดิ่งลงใต้สู่ เมืองไหโข่ว เกาะไหหลำ (ใต้สุดเขตร้อน) ด้วยระยะทางกว่า 4,311 กิโลเมตร และใช้เวลาเดินทางเกือบ 48 ชั่วโมง (2 วัน 1 คืนเต็ม) เส้นทางนี้จึงไม่ใช่แค่การเดินทางจากจุด A ไปจุด B แต่คือ "มหากาพย์การท่องเที่ยว" ที่เปลี่ยนผ่านจากโลกสีขาวโพลนสู่วิวต้นปาล์มริมทะเล และนี่คือคัมภีร์ฉบับสมบูรณ์สำหรับนักเดินทางที่อยากไปสัมผัสสักครั้งในชีวิต

ทำไมถึงใช้เวลาถึง 2 วัน? เจาะลึกเส้นทางและอุปสรรคไฮไลต์

หลายคนสงสัยว่าทำไมระยะทางไกลขนาดนี้และเส้นทางลากตรงลงมาเลยใช่ไหม? คำตอบคือ ไม่ใช่ครับ รถไฟขบวนนี้วิ่งเยื้องออกไปทางตะวันออกและจอดสถานีหลักถึง 27 สถานี ผ่าน 13 มณฑล (เช่น ผ่าน เสิ่นหยาง, เทียนจิน, หนานชาง, กวางโจว)

แต่ไฮไลต์ที่ทำให้การเดินทางนี้ใช้เวลานานและน่าตื่นตาตื่นใจที่สุดคือ "รถไฟลอยน้ำ" (Train Ferry) เนื่องจากเกาะไหหลำถูกคั่นด้วยช่องแคบฉงโจวและยังไม่มีสะพานรถไฟข้ามไป เมื่อรถไฟวิ่งไปถึงปลายแหลมสุดของมณฑลกวางตุ้ง (สถานีสวี่เหวิน) ขบวนรถไฟจะถูกถอดแยกตู้ออกเป็น 4 ส่วน แล้วนำไปจอดในเรือเฟอร์รีขนาดใหญ่เพื่อแล่นข้ามทะเล! กระบวนการแยกตู้ นั่งเรือข้ามฝั่ง และประกอบตู้ใหม่ฝั่งไหหลำ ใช้เวลาไม่ต่ำกว่า 2-3 ชั่วโมง ถือเป็นประสบการณ์แปลกใหม่ที่หาดูได้ยากมาก

เลือกตั๋วแบบไหนให้รอดชีวิตตลอด 48 ชั่วโมง

เนื่องจากเป็นรถไฟด่วนประเภทธรรมดา (Conventional Train) ความเร็ว 120-160 กม./ชม. การเลือกประเภทที่นั่งจึงส่งผลต่อชีวิตความเป็นอยู่ของคุณอย่างมาก

1.ตู้นอนพรีเมียม (Soft Sleeper / 软卧): [แนะนำที่สุด] 1 ห้องกั้นมี 4 เตียง (บน 2 ล่าง 2) มีประตูปิดมิดชิด ความเป็นส่วนตัวสูง เบาะนุ่ม กว้าง และมีปลั๊กไฟในห้อง เหมาะกับสายสโลว์ไลฟ์ที่ต้องการความเงียบสงบ
2.ตู้นอนมาตรฐาน (Hard Sleeper / 硬卧): [คุ้มค่า ยอดนิยม] เป็นล็อกเปิดโล่งไม่มีประตูกั้น มี 3 ชั้น (ล่าง/กลาง/บน) เบาะนอนสบายไม่แข็งเหมือนชื่อ แนะนำให้จอง "เตียงล่าง" เพราะลุกนั่งสะดวกที่สุด ส่วนเตียงบนสุดจะปีนยากและหัวติดเพดาน
3.ตั๋วนั่งธรรมดา (Hard Seat / 硬座): [ห้ามเลือกเด็ดขาด!] เก้าอี้เบาะตั้งตรงหันหน้าเข้าหากัน การนั่งหลังตรงอัดแน่นกับคนท้องถิ่นตลอด 2 วันจะทำให้เพลียจนเที่ยวต่อไม่ไหว

กินอย่างไรบนรถไฟยาว 2 วัน 

เรื่องอาหารการกินค่อนข้างสะดวกสบายและมีทางเลือกหลากหลาย:
1. ตู้เสบียง (Dining Car): อยู่ช่วงกลางขบวน มีอาหารจีนปรุงสดร้อน ๆ (ผัดผัก ผัดเนื้อสัตว์ ข้าวสวย) รสชาติท้องถิ่นแท้ ๆ ให้บริการตามมื้อ
2. รถเข็นขายอาหาร: เจ้าหน้าที่จะเข็นข้าวกล่องอุ่นร้อน ผลไม้สด ขนม และน้ำดื่ม เดินผ่านตู้โดยสารตลอดวัน
3. ตู้น้ำร้อนฟรี (จุดเซฟโซน): มีน้ำร้อนต้มสุกบริการท้ายตู้ตลอด 24 ชั่วโมง นักเดินทางสามารถพกบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปถ้วยใหญ่ (ไอเทมฮิตของคนจีน) หรือกาแฟไปชงทานเองได้ตามใจชอบ

ข้อควรรู้ & การเตรียมตัว (จุดที่ไม่มีบอกในตั๋ว)

•ไม่มีห้องอาบน้ำ รถไฟขบวนนี้มีเพียงอ่างล้างหน้าและห้องสุขาส่วนกลางเท่านั้น (ไม่มีที่อาบน้ำ) ไอเทมสำคัญที่ต้องพก คือ ทิชชู่เปียกสูตรเย็น (Cooling Wipes) สำหรับเช็ดตัว, ผ้าขนหนูผืนเล็กชุบน้ำอุ่น และ ดรายแชมพู (Dry Shampoo)
•พาวเวอร์แบงก์ต้องพร้อม ตู้นอน Hard Sleeper มีปลั๊กไฟเฉพาะตรงทางเดินส่วนกลาง ซึ่งต้องแชร์กับคนอื่น การมีพาวเวอร์แบงก์ความจุสูงติดตัวจะช่วยให้อุ่นใจขึ้นมาก
•ทิชชู่ส่วนตัว ห้องน้ำบนรถไฟด่วนในจีนมักไม่มีกระดาษทิชชู่บริการ ควรพกทั้งทิชชู่แห้งและเปียกติดกระเป๋าไว้ตลอดเวลา

อยากจะไปกับเธอ รถไฟขบวนนกอพยพของคนสูงวัย

สาเหตุที่ทำไมรถไฟขบวน Z114 ในช่วงเดือนตุลาคม - ธันวาคม ทุกปีจะพบว่าผู้โดยสารเกือบทั้งขบวนคือ ผู้สูงอายุชาวตะวันออกเฉียงเหนือของจีน (คนกลุ่มมณฑลเฮยหลงเจียง จี๋หลิน เหลียวหนิง) จนรถไฟสายนี้มีชื่อเล่นว่า "ขบวนนกอพยพ" (โฮ่วเหนี่ยวจู๋)

1.เมืองฮาร์บินในหน้าหนาวทารุณมาก อุณหภูมิติดลบ 20 ถึง 40 องศาเซลเซียส ซึ่งเป็นอันตรายต่อสุขภาพผู้สูงอายุ (โดยเฉพาะโรคข้อต่อ โรคทางเดินหายใจ และโรคหัวใจ) ในขณะที่เกาะไหหลำ (ไหโข่ว/ซานย่า) มีฉายาว่า "ฮาวายเมืองจีน" อากาศอบอุ่นเหมือนฤดูร้อนตลอดปี การย้ายสำมะโนครัวไปอยู่ที่ไหหลำยาว 3-5 เดือนจึงเป็นเทรนด์สุขภาพที่ฮิตที่สุด

2."คนแก่มีเวลา แต่ไม่มีรีบ" สำหรับคนหนุ่มสาว เวลา 48 ชั่วโมงมีค่ามาก พวกเขาจึงยอมจ่ายค่าเครื่องบิน แต่สำหรับผู้สูงอายุวัยเกษียณ พวกเขาไม่รีบร้อน การนั่งรถไฟยาว ๆ คือการพักผ่อนรูปแบบหนึ่ง
3.ประหยัดและขนของได้ไม่จำกัด การย้ายไปอยู่ต่างมณฑลนานหลายเดือน ต้องขนเสื้อผ้า ยารักษาโรค หรือแม้แต่เครื่องครัวและอาหารแห้งท้องถิ่นไปจำนวนมาก รถไฟด่วนธรรมดาให้โควตาน้ำหนักกระเป๋าเยอะกว่าเครื่องบินมาก และตั๋วตู้นอนยังมีราคาถูกกว่าตั๋วเครื่องบินในช่วงไฮซีซั่นหลายเท่าตัว
4.สังคมบนรถไฟ ตู้นอนรถไฟจีนแบบเปิดโล่ง (Hard Sleeper) เอื้อให้เกิดการตั้งวงคุยกัน ตลอด 2 วัน 1 คืน ผู้สูงอายุจากเมืองเดียวกันจะได้นั่งดื่มชา กินเมล็ดทานตะวัน แลกเปลี่ยนเรื่องเล่า และจับกลุ่มคุยกันเรื่องลูกหลาน ทำให้การเดินทางยาวนานไม่น่าเบื่อ แต่กลายเป็นการสมาคมที่สนุกสนานแทน

หากคุณเป็นนักเดินทางที่ ไม่รีบร้อน มีเวลา และอยากสัมผัสวิถีชีวิตแบบลึกซึ้ง การได้นอนมองหน้าต่างที่เปลี่ยนจากเกล็ดหิมะสีขาว กลายมาเป็นทุ่งนาเขียวขจี และจบลงด้วยทิวต้นปาล์มริมทะเลเขตร้อน พร้อมสัมผัสประสบการณ์รถไฟขึ้นเรือเฟอร์รี ขบวน Z114/Z111 คือหนึ่งในรูทรถไฟที่คุ้มค่าและจะสร้างความทรงจำที่ประทับใจไปอีกนาน

ทั้งนี้ ผู้เขียนขอฝากบทเพลงดีๆ จากวง BNK48 และ  CGM48 กับเพลง "อยากจะไปกับเธอ" 

อยากจะออกไปที่ไหนก็ได้แค่มีเธอและฉัน ที่ที่ไกล ไกลยิ่งกว่า ไม่ใช่แค่ตรงนี้เท่านั้น
หนีให้ห่างจากชีวิตที่มันช่างธรรมดา ไปตามเส้นทางรถไฟแสนไกลด้วยกัน

ถ้าไม่กลับบ้าน ไปค้างคืนกัน ไม่เป็นไรใช่ไหม ฉันก็อยากเห็นเธอในมุมที่ไม่เคยเจอที่ไหน
นอกหน้าต่าง มองท้องฟ้า ไกลจนสุดลับตาไป ไม่ว่าวันนี้หรือวันพรุ่งนี้ก็คงต่างกัน
เดินทางสู่โลกกว้างไกลใบใหม่นั้น ได้ยินระฆังรถไฟกังวาน...