เหตุการณ์​ไฟไหม้ในผับ เป็นเหตุการณ์ที่คนไทยจำไม่ลืม เพราะเพลิงไหม้ดั่งไฟนรก ที่ “ซานติก้า” นั้น ยังเป็นภาพหลอกหลอนเราอยู่ทุกวันนี้

บางคนมีแผลทางร่างกายฝากไว้ บางคนมีแผลทางใจที่ไม่ลบเลือนหายไป

กระทั่ง เราได้เห็นข่าวที่เกิดขึ้นกับ Le Constellation บาร์และคลับ เมือง Crans-Montana (ครองส์-มอนตานา) รัฐ Valais ประเทศสวิตเซอร์แลนด์

สิ่งที่เกิดขึ้น “ความแปลกใจ” แรก คือ ทำไมเหล่านักท่องเที่ยว ไม่หนี ตั้งแต่เริ่มมีประกายไฟ

คำตอบของคำถามนี้ คือความเข้าใจผิด คิดว่าเป็น 1 ในการแสดงโชว์ของผับหรูแห่งนี้ ที่มีมาแล้วบ่อยครั้ง

โชว์ดังกล่าว คือ พนักงานบาร์กำลังทำการแสดงโชว์ตามปกติเมื่อมีการสั่งเครื่องดื่มราคาแพง ผู้ชายแบกผู้หญิงไว้บนบ่า และมีการจุด "พลุไฟเย็น" (Sparklers) ติดกับขวดแชมเปญ

แต่สิ่งที่ไม่คาดคิดก็เกิดขึ้น เมื่อไฟเริ่มลุกลามไปยังเพดาน นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่คิดว่าเป็นเอฟเฟกต์พลุหรือส่วนหนึ่งของการแสดงชุดพิเศษเพื่อฉลองปีใหม่ จึงยังคงยืนดูและถ่ายคลิปวิดีโอ แทนที่จะรีบหนีออกมาทันที

...กว่าคนจะตระหนักว่านี่คือไฟไหม้จริงๆ แฟลชโอเวอร์ (Flashover) หรือการลุกไหม้อย่างฉับพลันก็เกิดขึ้นในเวลาเพียงไม่กี่วินาที

จากแสงสีสู่สีเลือด: ไทม์ไลน์โศกนาฏกรรม Le Constellation

00:00 น. – วินาทีแห่งการเริ่มต้น ผู้คนกว่า 300 ชีวิตในบาร์ "Le Constellation" ร่วมกันนับถอยหลังเข้าสู่ปี 2026 ด้วยรอยยิ้ม ดนตรีฮิปฮอปดังสนั่น บรรยากาศในผับชั้นใต้ดินเต็มไปด้วยความสุขตามประสาวัยรุ่นที่เดินทางมาจากทั่วยุโรป

01:30 น. – ประกายไฟที่ไม่มีใครคาดคิด พนักงานบาร์เริ่มทำการแสดงชุดพิเศษสำหรับลูกค้าที่สั่งแชมเปญขวดหรู พนักงานชายแบกพนักงานหญิงไว้บนบ่า ในมือของเธอถือขวดแชมเปญที่มี "พลุไฟเย็น" (Sparklers/Bengal Lights) จุดประกายไฟพุ่งขึ้นด้านบน

01:30:10 น. – ก็คือ 10 วินาที…แห่งความเข้าใจผิด ประกายไฟจากพลุไปสัมผัสกับเพดานไม้และ "โฟมซับเสียง" (Acoustic Foam) จนเริ่มมีควันและไฟลุกไหม้เป็นวงกว้าง แต่ในตอนนั้น ไม่มีใครหนี เพราะนักท่องเที่ยวส่วนใหญ่เข้าใจผิดว่า "มันคือส่วนหนึ่งของการแสดง" หรือเอฟเฟกต์พิเศษ หลายคนยังคงถือแก้วดื่มและยกโทรศัพท์ขึ้นถ่ายวิดีโอ

01:30:20 น. – ปรากฏการณ์ Flashover เพียงไม่กี่วินาทีต่อมา ความร้อนสะสมบนเพดานทำให้เกิดการลุกไหม้อย่างฉับพลัน (Flashover) เพลิงลุกลามทั่วเพดานในเวลาไม่ถึง 10 วินาที ควันพิษสีดำหนาทึบพุ่งเข้าเติมเต็มพื้นที่ชั้นใต้ดิน ทันใดนั้น ความรื่นเริงก็กลายเป็นความโกลาหล

เส้นทางมรณะ: ทำไมจึงหนีออกมาไม่ได้?

เมื่อความจริงปรากฏว่านี่คือไฟไหม้จริง ทุกคนต่างพุ่งตัวไปยังทางออก แต่ Le Constellation กลับกลายเป็นกับดักที่สมบูรณ์แบบ ประกอบด้วย

1.คอขวดที่บันไดแคบ: ผับตั้งอยู่ชั้นใต้ดิน โดยมีทางเข้า-ออกหลักเพียงทางเดียวที่เป็นบันไดแคบๆ เมื่อคนนับร้อยพยายามวิ่งขึ้นไปพร้อมกัน จึงเกิดการล้มทับและเหยียบกัน (Crowd Surge) จนทางออกถูกปิดตายด้วยร่างของผู้คน

2.ควันพิษที่รวดเร็วกว่าไฟ: โฟมซับเสียงบนเพดานเมื่อไหม้ไฟจะปล่อยก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์และสารพิษออกมา ทำให้ผู้เคราะห์ร้ายหมดสติภายในไม่กี่ลมหายใจ ก่อนที่เปลวไฟจะมาถึงตัวเสียด้วยซ้ำ

3.ทางหนีไฟและหน้าต่าง: แม้จะมีบางส่วนพยายามใช้เก้าอี้ทุบหน้าต่าง Plexiglas แต่ความหนาของมันทำให้ทุบยากมาก หลายคนต้องใช้โต๊ะกระแทกซ้ำๆ เพื่อหาทางรอด

สิ่งที่เกิดขึ้นนี้ หากมองย้อนกับเหตุการณ์ของ “ซานติก้า” นั้น มีความคล้ายคลึงกันมาก

1.สาเหตุ : เอฟเฟกต์พลุบนเวทีจุดติดเพดาน
2.ปฏิกิริยาแรกคนคิดว่าเป็นส่วนหนึ่งโชว์ฉลองปีใหม่
3.วัสดุอาคารโฟมซับเสียงและวัสดุติดไฟง่าย
4.กับดัก : ทางออกแคบ/ประตูด้านหลังปิด

จากกรณี “ซานติก้า” ทำให้มีผู้เสียชีวิตถึง 66 ศพ

อุทาหรณ์ที่สำคัญที่สุดจาก 2 เหตุการณ์นี้คือ: 1. อย่ามองข้ามสัญญาณเตือน: ในสถานบันเทิง หากเห็นควันหรือไฟ แม้เพียงเล็กน้อย ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นอันตราย อย่ารอจนกว่าโชว์จะจบ 2. สแกนหาทางออก: เมื่อเข้าสู่ที่อับอากาศหรือชั้นใต้ดิน สิ่งแรกที่ต้องทำคือมองหา "ทางออกสำรอง" ที่ไม่ใช่ทางที่เราเดินเข้ามา