ตรวจซากไดโนเสาร์ หลังค้นพบเมื่อประมาณ 30 ปีก่อน ที่ลำห้วยหินลับพร้า ในพื้นที่แหล่งท่องเที่ยวภูผาด่าง อุทยานแห่งชาติภูผายล จังหวัดสกลนคร คาดอายุมี 130 ล้านปี เป็นไดโนเสาร์พันธุ์กินเนื้อ

เมื่อวันที่ 19 มิ.ย. เพจกรมทรัพยากรธรณี ได้โพสต์ภาพการตรวจซากดึกดำบรรพ์ไดโนสาร์ ณ ภูผาด่าง จังหวัดสกลนคร คาดเป็นพันธุ์กินเนื้อขนาดใหญ่ อายุราว 130 ล้านปี

ทั้งนี้ สำนักงานทรัพยากรธรณี เขต 2 กรมทรัพยากรธรณี ได้รับแจ้งจากเทศบาลตำบลตองโขบเกี่ยวกับการพบสิ่งอันมีเหตุควรเชื่อได้ว่าเป็นซากดึกดำบรรพ์ จึงได้ดำเนินการลงพื้นที่ตรวจสอบตามพระราชบัญญัติคุ้มครองซากดึกดำบรรพ์ พ.ศ. 2551 ณ บริเวณภูผาด่าง บ้านห้วยหีบ ตำบลตองโขบ อำเภอโคกศรีสุพรรณ จังหวัดสกลนคร เมื่อวันที่ 10 มิถุนายน 2569 ที่ผ่านมา ร่วมกับเทศบาลตำบลตองโขบ อุทยานแห่งชาติภูผายล ผู้นำท้องถิ่น และกลุ่มอาสานำเที่ยวภูผาด่าง

จากลำห้วยสู่การค้นพบครั้งสำคัญ

โดยสิ่งอันมีเหตุควรเชื่อได้ว่าเป็นซากดึกดำบรรพ์ดังกล่าว ถูกค้นพบโดยนายสำเร็จ นนท์คำวงศ์ ชาวบ้านห้วยหีบ เมื่อประมาณ 30 ปีก่อน จุดที่พบอยู่ในลำห้วยหินลับพร้า ในพื้นที่แหล่งท่องเที่ยวภูผาด่าง อุทยานแห่งชาติภูผายล จังหวัดสกลนคร โดยกลุ่มอาสานำเที่ยวภูผาด่างได้เล็งเห็นถึงความสำคัญของการค้นพบดังกล่าว จึงได้ประสานงานกับ พิพิธภัณฑ์สิรินธร-Dinosaur museum กรมทรัพยากรธรณี และแจ้งการค้นพบต่อพนักงานท้องถิ่นของเทศบาลตำบลตองโขบ เพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการตรวจสอบตามขั้นตอนที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติคุ้มครองซากดึกดำบรรพ์ พ.ศ. 2551

จากการตรวจสอบพบว่าชิ้นส่วนที่แจ้งพบเป็นซากดึกดำบรรพ์กระดูกสันหลังไดโนเสาร์กินเนื้อขนาดใหญ่อยู่ในหินทรายขนาดละเอียดเนื้อปูน ซึ่งบริเวณที่พบซากดึกดำบรรพ์ดังกล่าวเป็นลำห้วย คาดว่าชิ้นส่วนดังกล่าวน่าจะถูกพัดมากับกระแสน้ำ จึงได้ทำการสำรวจชั้นหินบริเวณโดยรอบแต่ยังไม่พบซากดึกดำบรรพ์เพิ่มเติม ทั้งนี้ชั้นหินบริเวณดังกล่าวประกอบด้วย ชั้นหินทรายเนื้อละเอียดสีน้ำตาลแดง ชั้นหินโคลน และมวลสารพอกคาร์บอเนต

จากลักษณะทางธรณีวิทยาและลำดับชั้นหินของพื้นที่ ซากดึกดำบรรพ์ดังกล่าวน่าจะมาจากหินทรายในหมวดหินเสาขัว กลุ่มหินโคราช ซึ่งมีอายุอยู่ในยุคครีเทเชียสตอนต้น เมื่อประมาณ 130 ล้านปีก่อน ซึ่งในประเทศไทยมีการค้นพบไดโนเสาร์กินเนื้อขนาดใหญ่หลายชนิดจากหมวดหินเสาขัว ได้แก่ ไดโนเสาร์สยามโมไทรันนัส อิสานเอนซิส ไดโนเสาร์สยามโมซอรัส สุธีธรนิ ไดโนเสาร์ภูเวียงเวเนเตอร์ แย้มนิยมมิ และไดโนเสาร์วายุแรพเตอร์ หนองบัวลำภูเอนซิส

ต่อยอดองค์ความรู้โลกดึกดำบรรพ์ไทย

ปัจจุบันพิพิธภัณฑ์สิรินธรกำลังดำเนินการอนุรักษ์ตัวอย่าง ณ ห้องปฏิบัติการ พิพิธภัณฑ์สิรินธร เพื่อสามารถศึกษาวิจัยและระบุชนิดของชิ้นส่วนซากดึกดำบรรพ์ดังกล่าว และนำกลับไปจัดแสดง ณ ศูนย์บริการนักท่องเที่ยวภูผาด่างต่อไป

ทั้งนี้ จังหวัดสกลนครมีการค้นพบซากดึกดำบรรพ์อยู่หลายพื้นที่ และเป็นซากดึกดำบรรพ์ชนิดใหม่ของโลกหลายชนิด อย่างปลาโบราณสยามเอเมีย นาคา จระเข้สยามโมซูคัส ภูพอกเอนซิส และจระเข้วาราโนซูคัส สกลนครเอนซิส และยังมีซากดึกดำบรรพ์อื่นๆ เช่น ไดโนเสาร์ เต่า ฉลามน้ำจืด ไข่ของสัตว์เลื้อยคลาน และไม้กลายเป็นหิน แสดงถึงความหลากหลายทางชีวภาพบรรพกาลของจังหวัดสกลนครและนับเป็นพื้นที่ศักยภาพทางด้านบรรพชีวินวิทยาของประเทศอีกพื้นที่หนึ่ง