ภาพประกอบจากกราฟฟิกคอมพิวเตอร์

คืบหน้าวิกฤตคลื่นความร้อนแผ่ซ่านรุนแรงในทวีปยุโรป คร่าชีวิตคนไปแล้วนับพันราย และได้ขยายวงสู่ยุโรปตะวันออก และแถบคาบสมุทรบอลข่าน ด้าน WHO เตือนว่า อาคาร บ้านเรือนในยุโรปไม่ได้ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อรองรับอุณหภูมิที่สูง หลายประเทศประกาศเตือนภัยฉุกเฉิน

สำนักข่าวต่างประเทศ และองค์การอนามัยโลก (WHO) ได้รายงานความคืบหน้าวิกฤตคลื่นความร้อนแผ่ซ่านรุนแรง (Extreme Heatwaves) ที่กำลังแผ่ปกคลุมทวีปยุโรปอย่างหนักหน่วงตั้งแต่ช่วงปลายเดือนพฤษภาคมลากยาวมาถึงปลายเดือนมิถุนายน 2026 นี้ โดยอุณหภูมิพุ่งสูงเกินกว่า 40 องศาเซลเซียส ทุบสถิติในหลายประเทศ และความร้อนเริ่มเคลื่อนตัวจากฝั่งยุโรปตะวันตกแผ่กระจายเข้าสู่ยุโรปตะวันออกและแถบคาบสมุทรบอลข่านแล้ว

คลื่นความร้อนทำคนตายแล้วกว่า 1,300 ราย 

นายเทดรอส อัดฮานอม เกเบรเยซุส (Tedros Adhanom Ghebreyesus) ผู้อำนวยการใหญ่ของ WHO ได้ออกมายืนยันผ่านแพลตฟอร์ม X ว่า มีรายงานผู้เสียชีวิตส่วนเกิน (Excess Deaths) ที่เกี่ยวเนื่องจากสภาพอากาศอุณหภูมิสูงจัดในยุโรปแล้วมากกว่า 1,300 ราย นับตั้งแต่สัปดาห์วันที่ 21 มิถุนายน 2026 เป็นต้นมา

สำนักงานสาธารณสุขแห่งชาติฝรั่งเศส (Santé Publique France) เปิดเผยว่าในช่วงพีคของคลื่นความร้อน (24-27 มิถุนายน) ฝรั่งเศสมีผู้เสียชีวิตเพิ่มขึ้นเฉียบพลันถึงประมาณ 1,000 ราย เมื่อเทียบกับอัตราเฉลี่ยในเดือนก่อนหน้า โดยผู้เสียชีวิตกว่า 85% เป็นกลุ่มผู้สูงอายุตั้งแต่ 65 ปีขึ้นไป และหลายรายเสียชีวิตภายในบ้านพักของตนเอง

นอกเหนือจากภาวะฮีทสโตรก (Heatstroke) แล้ว สื่อต่างประเทศรายงานว่ามีประชาชนอย่างน้อย 40 รายในฝรั่งเศส และอีกหลายรายในสหราชอาณาจักร จมน้ำเสียชีวิตเนื่องจากพยายามลงไปว่ายน้ำในแม่น้ำหรือทะเลสาบที่ไม่มีเจ้าหน้าที่ดูแลเพื่อคลายความร้อน

ผลกระทบวงกว้าง ได้ทุบสถิติใหม่แต่ละประเทศ

อุณหภูมิพุ่งกระฉูดทำลายสถิติสูงสุดตลอดกาล โดยที่ประเทศเยอรมนีแตะ 41.7 องศาเซลเซียส ชายแดนโปแลนด์ ส่วนโปแลนด์ทำลายสถิติเก่ารอบ 105 ปี ที่อุณหภูมิ 40.5 องศาเซลเซียส

เช็ก เกณฑ์อุณหภูมิพุ่งแตะ 41.9 องศาเซลเซียส ที่เมืองด็อกซานี (Doksany) ขณะที่ฮังการีแตะ 40.7 องศาเซลเซียส

แม้เป็นประเทศกลุ่มนอร์ดิก (ยุโรปเหนือ) ที่มักมีอากาศเย็น แต่ปีนี้เผชิญความร้อนพุ่งแตะ  36.6 - 37.0 องศาเซลเซียส สูงสุดนับตั้งแต่เริ่มบันทึกสถิติในปี 1874

ความร้อนจัดทำให้ผิวคอนกรีตของทางหลวงออโตบาห์น (Autobahn) ในเยอรมนีเกิดการระเบิดและแตกหักจนต้องสั่งปิดเส้นทางชั่วคราว ขณะที่ระบบรถไฟเยอรมัน (Deutsche Bahn) ต้องประกาศเตือนให้ประชาชนหลีกเลี่ยงการเดินทางที่ไม่จำเป็นเนื่องจากกังวลเรื่องระบบรางและไฟฟ้า

เกิดไฟป่ารุนแรงในเยอรมนี ซึ่งพื้นที่ป่าบางส่วนเป็นเขตปนเปื้อนวัตถุระเบิดเก่าจากสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 ความร้อนสะสมทำให้เกิดการระเบิดย่อย ๆ จนเจ้าหน้าที่ดับเพลิงต้องถอยร่นและอพยพชาวบ้านหนี

แนวทางการแก้ปัญหาและการตั้งรับของแต่ละรัฐบาล

ผู้นำ WHO เตือนว่า บ้านเรือน ที่ทำงาน และโรงเรียนในยุโรปไม่ได้ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อรองรับอุณหภูมิที่สูงระดับนี้ (ยุโรปส่วนใหญ่ไม่มีเครื่องปรับอากาศ) แต่อาศัยการวางแผนเผชิญเหตุเชิงรุก ดังนี้

ฝรั่งเศส ยกระดับประกาศเตือนภัยขั้นสูงสุด (Red Alert) ครอบคลุมถึง 58 เขตพื้นที่ เช่นเดียวกับเนเธอร์แลนด์ และสวิตเซอร์แลนด์ ที่ประกาศรหัสแดงเพื่อเตือนประชาชนขั้นสูงสุด

สเตฟานี ริสต์ (Stéphanie Rist) รัฐมนตรีสาธารณสุขฝรั่งเศส แถลงจัดสรรงบประมาณฉุกเฉินจำนวน 100 ล้านยูโร (ประมาณ 3,900 ล้านบาท) เพื่อจัดซื้อเครื่องปรับอากาศ พัดลม และอุปกรณ์ลดความร้อนแจกจ่ายให้แก่โรงพยาบาลและสถานดูแลผู้สูงอายุอย่างเร่งด่วน หลังมีผู้ป่วยล้นห้องฉุกเฉิน

ด้าน กรุงเบอร์ลิน ประเทศเยอรมนี และเมืองคราคูฟ ของโปแลนด์ ตำรวจและเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นได้นำ "รถฉีดน้ำแรงดันสูง (Water Cannons)" มาฉีดพ่นละอองน้ำขึ้นไปบนอากาศกลางเมือง และจัดตั้งม่านน้ำสาธารณะตามท้องถนนเพื่อช่วยลดอุณหภูมิให้แก่ประชาชนและนักท่องเที่ยว

ขณะที่ รัฐบาลโปแลนด์ใช้ระบบส่งข้อความแจ้งเตือนทางโทรศัพท์มือถือ (SMS) ถึงประชาชนทุกคนในพื้นที่เสี่ยง เพื่อเตือนให้งดกิจกรรมกลางแจ้ง ดื่มน้ำมาก ๆ และสวมหมวก ส่วนเมืองดอร์มาเกน (Dormagen) ของเยอรมนี มีการสั่งอพยพผู้สูงอายุจากบ้านพักคนชราทันทีหลังจากอุณหภูมิภายในตัวอาคารพุ่งสูงถึง 35 องศาเซลเซียส จนเสี่ยงอันตราย

ทั้งนี้ กลุ่มนักวิทยาศาสตร์จาก World Weather Attribution (WWA) ระบุว่า คลื่นความร้อนที่รุนแรงและมีความชื้นสูงในยุโรปรอบนี้ "จะเป็นไปไม่ได้เลยหากไม่มีการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Change) ที่เกิดจากฝีมือมนุษย์" ซึ่งส่งผลให้สภาวะที่เคยอ้างว่าเป็นภัยพิบัติในรอบชั่วอายุคน (Once-in-a-generation) กลายเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นแทบจะทุกปีในปัจจุบัน.