ดีพร้อม ดันเกษตรอุตสาหกรรมไทยใช้ เทคโนโลยีอัจฉริยะปลดล็อกลดต้นทุน–แรงงานเพิ่มการผลิตรับโอกาสภาคส่งออก พร้อมเปิดเวที “DIPROM Agro-Machinery Award 2026” โชว์ 5 ผลงานต้นแบบเทคฯ SME ไทย เครื่องลดความชื้นเส้นก๋วยจั๊บญวนชนะเลิศ

เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม หรือดีพร้อม (DIPROM) กระทรวงอุตสาหกรรม เดินหน้ายกระดับเกษตรอุตสาหกรรมไทย มุ่งเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและสร้างมูลค่าเพิ่มให้สินค้าเกษตรด้วยการส่งเสริมผู้ประกอบการให้เข้าถึงและประยุกต์ใช้เครื่องจักรกล ระบบอัตโนมัติ AI และเทคโนโลยีดิจิทัล ผ่านกลไก DIPROM ITC พร้อมเชื่อมโยงความร่วมมือกับนักพัฒนาเทคโนโลยี สถาบันการศึกษา และภาคเอกชน เพื่อพัฒนาเครื่องจักร และนวัตกรรมให้เหมาะสมกับสินค้าเกษตรแต่ละประเภท ผ่านกิจกรรม “DIPROM Agro-Machinery Award 2026” เวทีเผยแพร่ต้นแบบเทคโนโลยีเกษตรอุตสาหกรรมอัจฉริยะ พร้อมมอบรางวัล 5 ผลงานเด่น ครอบคลุมนวัตกรรมด้านการลดความชื้น การติดตามปศุสัตว์ด้วย AI การคัดแยกผลผลิต ระบบควบคุมด้วย IoT และเครื่องบรรจุอัจฉริยะ ควบคู่กับการส่งเสริมการพัฒนาและทดลองใช้เครื่องจักรต้นแบบก่อนต่อยอดสู่เชิงพาณิชย์ เพื่อเพิ่มผลิตภาพและขีดความสามารถในการแข่งขันของเกษตรอุตสาหกรรมไทย

นางสาวณัฏฐิญา เนตยสุภา อธิบดีกรมส่งเสริมอุตสาหกรรม กล่าวว่า เกษตรอุตสาหกรรมเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ ทั้งการสร้างรายได้จากการส่งออก การเพิ่มมูลค่าผลผลิตทางการเกษตร และการเสริมความเข้มแข็งให้ผู้ประกอบการตลอดห่วงโซ่การผลิต โดยข้อมูลจากสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า กระทรวงพาณิชย์ ระบุว่า ปี 2568 ประเทศไทยมีมูลค่าการส่งออกสินค้าเกษตรและอุตสาหกรรมเกษตรรวมกว่า 1.7 ล้านล้านบาท สะท้อนศักยภาพทางเศรษฐกิจและโอกาสในการต่อยอดวัตถุดิบสู่สินค้าแปรรูปที่มีมูลค่าเพิ่ม อย่างไรก็ตาม ผู้ประกอบการยังเผชิญความท้าทายทั้งด้านต้นทุน วัตถุดิบ และการบริหารจัดการกำลังแรงงาน จึงจำเป็นต้องพัฒนากระบวนการผลิต ให้มีประสิทธิภาพและสามารถแข่งขันได้ในระยะยาว โดยการยกระดับประสิทธิภาพของกระบวนการผลิต ด้วยเครื่องจักรกลและเทคโนโลยีที่เหมาะสม เพิ่อเพิ่มศักยภาพการผลิต ลดการสูญเสีย และรักษาคุณภาพสินค้าให้ได้มาตรฐาน

กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม หรือดีพร้อม (DIPROM) ให้ความสำคัญกับการยกระดับศักยภาพผู้ประกอบการเกษตรอุตสาหกรรม ด้วยการส่งเสริมให้สามารถเลือกใช้เทคโนโลยีได้อย่างเหมาะสมกับขนาดธุรกิจและกระบวนการผลิต ตั้งแต่เครื่องจักรกล ระบบอัตโนมัติ ไปจนถึง AI และระบบดิจิทัล เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ลดต้นทุนและขั้นตอนการทำงาน ตลอดจนยกระดับคุณภาพและมูลค่าเพิ่มของผลิตภัณฑ์ โดยเฉพาะกลุ่ม SMEs วิสาหกิจชุมชน และผู้ผลิตสินค้า OTOP ให้มีโอกาสพัฒนาธุรกิจและแข่งขันในตลาดได้อย่างเข้มแข็ง ซึ่งดีพร้อมได้ขับเคลื่อนแนวทางดังกล่าวผ่านกลไก “DIPROM ITC” ศูนย์ให้บริการด้านการพัฒนาและปฏิรูปอุตสาหกรรมที่ช่วยให้ผู้ประกอบการเข้าถึงเครื่องจักร อุปกรณ์ และเทคโนโลยี พร้อมรับคำปรึกษาและทดลองพัฒนาผลิตภัณฑ์ต้นแบบ โดยเฉพาะกลุ่มเกษตรแปรรูปที่ต้องการต่อยอดวัตถุดิบทางการเกษตรเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีรูปแบบและคุณภาพแตกต่างจากเดิม รวมถึงทดสอบกระบวนการผลิตก่อนขยายสู่เชิงพาณิชย์ กลไกดังกล่าวจึงเป็นพื้นฐานสำคัญในการต่อยอดไปสู่การพัฒนาเครื่องจักรกลและนวัตกรรมที่ตอบโจทย์ภาคเกษตรอุตสาหกรรมมากขึ้น

นอกจากนี้ ดีพร้อมยังมุ่งเชื่อมโยงความร่วมมือระหว่างผู้ประกอบการ นักพัฒนาเทคโนโลยี สถาบันการศึกษาและภาคเอกชน เพื่อร่วมกันพัฒนาเครื่องจักรให้สอดคล้องกับลักษณะวัตถุดิบและกระบวนการผลิตของสินค้าเกษตรแต่ละประเภท ตั้งแต่การจัดการวัตถุดิบ การแปรรูป การคัดแยก ไปจนถึงการควบคุมคุณภาพ

ซึ่งภายใต้แนวทางดังกล่าวดีพร้อมจึงจัดกิจกรรม “DIPROM Agro-Machinery Award 2026” ภายใต้โครงการยกระดับสินค้าเกษตรสู่เกษตรอุตสาหกรรม ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 เพื่อเป็นเวทีส่งเสริมและเผยแพร่ต้นแบบเทคโนโลยีเกษตรอุตสาหกรรมอัจฉริยะ โดยมีผลงานที่ได้รับรางวัลจำนวน 5 ผลงาน ซึ่งแต่ละผลงานมีจุดเด่นในการแก้ไขข้อจำกัดของกระบวนการผลิต ได้แก่

รางวัลชนะเลิศ ผลงาน “เทคโนโลยีเครื่องเป่าลมลดความชื้นเส้นก๋วยจั๊บอัจฉริยะ” จากคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี สามารถลดระยะเวลาการลดความชื้นจากเดิม 47.5 นาที เหลือ 40 นาทีต่อรอบ หรือคิดเป็นร้อยละ 15.79

รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 ผลงาน “ระบบดูแลติดตามวัวด้วยระบบ AI จัดเก็บข้อมูลด้วย GOOGLE SHEET” จากบริษัทเค.พี.เอส. ออโตเมชั่น แอนด์ เซอร์วิส จำกัด ช่วยลดภาระการตรวจติดตามและบันทึกข้อมูลด้วยแรงงานคนจากเดิม 12 ชั่วโมง เหลือ 2 ชั่วโมง พร้อมเพิ่มความแม่นยำในการติดตามข้อมูล ร้อยละ 90

รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 2 ผลงาน “เครื่องคัดแยกส้มโออัตโนมัติด้วยระบบชั่งน้ำหนัก” จากมหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์ สามารถคัดแยกผลผลิตได้ด้วยความแม่นยำ ร้อยละ 98 และรองรับกำลังการผลิต 800 ผลต่อชั่วโมง

รางวัล Technical Challenge ผลงาน “ระบบควบคุมอัตราการไหลของของเหลวอัตโนมัติด้วย IoT” จากคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ช่วยควบคุมอัตราการไหลของของเหลวให้มีความคลาดเคลื่อนเพียง ร้อยละ 2 จากเดิม ร้อยละ 8-12 และลดความจำเป็นในการควบคุมด้วยแรงงานคน 

รางวัล Knowledge Sharing ผลงาน “เครื่องบรรจุครีมอัจฉริยะที่ควบคุมปริมาณและคุณภาพอัตโนมัติ (SNP Cosmo Fill Smart Auto QC Pro)” จากบริษัท เอ็นทูเอ็ม เอ็นจิเนียริ่ง แอนด์ คอนซัลท์ จำกัด ช่วยควบคุมปริมาณการบรรจุให้มีความคลาดเคลื่อนลดลงได้ถึง 75% พร้อมลดผลิตภัณฑ์สูญเสียจากกระบวนการบรรจุ ร้อยละ 90 สะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพของนวัตกรรมเครื่องจักรและเทคโนโลยีอัจฉริยะในการแก้ไขปัญหาการผลิต เพิ่มประสิทธิภาพ และยกระดับมาตรฐานสินค้าเกษตรและผลิตภัณฑ์แปรรูป

นางสาวณัฏฐิญา กล่าวด้วยว่า สำหรับการส่งเสริมผู้ประกอบการเพื่อสร้างระบบนิเวศด้านนวัตกรรมเกษตรอุตสาหกรรมในระยะต่อไป ดีพร้อมจะมุ่งดำเนินงาน 3 แนวทางสำคัญ ได้แก่
1. การรวบรวมปัญหาและความต้องการ ด้านเครื่องจักรจากผู้ประกอบการเกษตรแปรรูปและอาหารแปรรูป เพื่อนำมาใช้กำหนดโจทย์การพัฒนาเทคโนโลยีให้ตรงกับกระบวนการผลิตจริง
2. การสนับสนุนความร่วมมือกับสถาบันการศึกษาและผู้พัฒนาเทคโนโลยีในการปรับปรุงและพัฒนาเครื่องจักรต้นแบบให้เหมาะสมกับวัตถุดิบและกำลังการผลิตของผู้ประกอบการแต่ละกลุ่ม
3. การส่งเสริมให้ผู้ประกอบการทดลองนำต้นแบบไปใช้ พร้อมประเมินความเหมาะสมก่อนต่อยอดสู่การลงทุนและขยายกำลังการผลิต เพื่อให้การพัฒนาเครื่องจักรกลเกษตรอัจฉริยะ สามารถตอบโจทย์ภาคธุรกิจได้จริงและเป็นกลไกสำคัญในการยกระดับเกษตรอุตสาหกรรมไทยในระยะยาว เพื่อให้การพัฒนาเครื่องจักรกลเกษตรอัจฉริยะตอบสนองความต้องการของภาคการผลิตได้อย่างตรงจุด ลดข้อจำกัดในการดำเนินธุรกิจ และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของผู้ประกอบการเกษตรอุตสาหกรรมไทยในระยะยาว.