รัฐบาล โดยกระทรวงพาณิชย์เดินหน้าเพิ่มรายได้เกษตรกร ดันส่งออกหลังตลาดข้าวหอมมะลิในอาเซียนเติบโตพุ่ง 109% พร้อมเดินหน้าโครงการสินเชื่อชะลอขายข้าว 4.5 ล้านตัน ขยายตลาดมันสำปะหลัง–ตรวจเข้มจุดรับซื้อ ป้องกันเอาเปรียบเกษตรกร

เมื่อวันที่ 9 พ.ย.2569 นางสาวลลิดา เพริศวิวัฒนา รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า รัฐบาลเดินหน้ามาตรการเพิ่มโอกาสทางการค้าและดูแลรายได้เกษตรกรอย่างต่อเนื่อง หลังมีรายงานราคาพืชผลสำคัญบางชนิดปรับตัวสูงขึ้นเมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน โดยกระทรวงพาณิชย์ ภายใต้การกำกับของนางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ เร่งขยายตลาดส่งออกสินค้าเกษตร เพิ่มทางเลือกในการจำหน่ายผลผลิต สนับสนุนการแปรรูปสร้างมูลค่าเพิ่ม และกำกับดูแลการรับซื้อให้เป็นธรรม เพื่อให้เกษตรกรได้รับประโยชน์จากราคาสินค้าเกษตรอย่างแท้จริง

รองโฆษกฯ กล่าวว่า ด้านการส่งออกข้าวไทยมีสัญญาณบวกจากตลาดอาเซียน โดยกรมการค้าต่างประเทศรายงานว่า ช่วงเดือนมกราคม–กันยายน 2569 ไทยส่งออกข้าวไปยังประเทศอาเซียนประมาณ 1.25 ล้านตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 109 เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน โดยเฉพาะตลาดฟิลิปปินส์และมาเลเซีย ซึ่งช่วยรองรับผลผลิตข้าวไทยและบรรเทาผลกระทบจากการส่งออกไปตลาดอิรักที่ลดลง ทั้งนี้ การขยายตัวของการส่งออกยังขึ้นอยู่กับความต้องการและสถานการณ์ผลผลิตของประเทศคู่ค้าด้วย

ที่ผ่านมา กระทรวงพาณิชย์ได้นำคณะภาครัฐและเอกชนเดินทางไปเจรจาการค้ากับฟิลิปปินส์และมาเลเซีย เพื่อเพิ่มโอกาสส่งออกข้าวหอมมะลิและข้าวหอมไทย พร้อมประสานแก้ไขอุปสรรคทางการค้า โดยเฉพาะกรณีข้าวไทยกว่า 36,000 ตัน ที่ได้รับผลกระทบจากความล่าช้าในการขนส่งทางเรือ ซึ่งกรมการค้าต่างประเทศได้ประสานฟิลิปปินส์เพื่อขอขยายระยะเวลาตามใบอนุญาตนำเข้า (SPSIC) เพื่อรักษาโอกาสในการส่งออก โดยยังต้องติดตามผลการพิจารณาของประเทศคู่ค้าต่อไป

สำหรับมันสำปะหลัง รัฐบาลมุ่งขยายตลาดผลิตภัณฑ์แปรรูปมูลค่าสูง ควบคู่กับการรักษาตลาดเดิมและแสวงหาโอกาสในตลาดศักยภาพ ได้แก่ ซาอุดีอาระเบีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ญี่ปุ่น เยอรมนี และสหรัฐอเมริกา พร้อมอยู่ระหว่างจัดทำร่างยุทธศาสตร์มันสำปะหลังและผลิตภัณฑ์ ปี 2570–2573 เพื่อยกระดับการใช้ประโยชน์จากมันสำปะหลังในอุตสาหกรรมต่อเนื่องและเพิ่มมูลค่าสินค้าเกษตรไทย

นางสาวลลิดา กล่าวเพิ่มเติมว่า ในส่วนของการดูแลราคาข้าวภายในประเทศ คณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2569 ได้อนุมัติในหลักการ 2 โครงการสำคัญ ได้แก่ โครงการสินเชื่อชะลอการขายข้าวเปลือกนาปี ปีการผลิต 2569/70 เป้าหมาย 3 ล้านตัน และโครงการสินเชื่อเพื่อรวบรวมข้าวและสร้างมูลค่าเพิ่มโดยสถาบันเกษตรกร เป้าหมาย 1.5 ล้านตัน รวมเป้าหมายรองรับผลผลิต 4.5 ล้านตัน เพื่อช่วยให้เกษตรกรมีทางเลือกในการบริหารช่วงเวลาจำหน่ายผลผลิต ลดแรงกดดันจากการเร่งขายข้าวพร้อมกันในช่วงที่ผลผลิตออกสู่ตลาดจำนวนมาก และเพิ่มโอกาสในการรวบรวมและแปรรูปข้าวผ่านสถาบันเกษตรกร ทั้งนี้ ตัวเลขดังกล่าวเป็นเป้าหมายของโครงการ ไม่ใช่ปริมาณผลผลิตที่ดำเนินการแล้ว

รองโฆษกฯ กล่าวต่อว่า ขณะเดียวกัน รัฐบาลยังให้ความสำคัญกับความเป็นธรรม ณ จุดรับซื้อ โดยกรมการค้าภายในร่วมกับสำนักงานพาณิชย์จังหวัด ตรวจสอบโรงงานอาหารสัตว์และผู้รวบรวมข้าวโพดเลี้ยงสัตว์กว่า 300 แห่ง ใน 21 จังหวัด ระหว่างเดือนสิงหาคม–กันยายน 2569 พบการกระทำผิดเกี่ยวกับเครื่องวัดความชื้น 15 ราย และดำเนินการตามกฎหมายแล้ว พร้อมกำกับดูแลการแสดงราคารับซื้อและความเที่ยงตรงของเครื่องชั่ง เพื่อป้องกันไม่ให้เกษตรกรถูกเอาเปรียบจากการคำนวณน้ำหนักหรือคุณภาพผลผลิตที่ไม่ถูกต้อง

นอกจากนี้ กรมการค้าภายในยังสนับสนุนการแปรรูป และเพิ่มช่องทางจำหน่ายให้กลุ่มเกษตรกร เช่น โครงการข้าวประณีตในจังหวัดอุดรธานี ซึ่งมีการสนับสนุนเครื่องสีข้าวและเชื่อมโยงผู้ซื้อ โดยการจัดเทศกาลข้าวประณีตระหว่างวันที่ 22–25 ตุลาคมที่ผ่านมา สามารถสร้างยอดจำหน่ายภายในงานมากกว่า 600,000 บาท สะท้อนโอกาสในการเพิ่มมูลค่าผลผลิตผ่านการแปรรูปและการเข้าถึงตลาดโดยตรง

“รัฐบาลให้ความสำคัญกับรายได้ที่เกษตรกรได้รับจริง ไม่ใช่ดูเพียงตัวเลขราคาสินค้าเกษตรที่ปรับสูงขึ้น เพราะรายได้ยังขึ้นอยู่กับปริมาณผลผลิต คุณภาพสินค้า ต้นทุน และโอกาสในการเข้าถึงตลาด การทำงานของรัฐบาลจึงต้องครอบคลุมตั้งแต่การช่วยให้เกษตรกรมีทางเลือกในการขาย การขยายตลาดต่างประเทศ การแก้ไขอุปสรรคส่งออก ไปจนถึงการตรวจสอบการรับซื้อให้ถูกต้องและเป็นธรรม เพื่อให้เกษตรกรได้รับผลตอบแทนที่เหมาะสมกับผลผลิตของตนเอง” นางสาวลลิดา กล่าว

รองโฆษกฯ กล่าวด้วยว่า รัฐบาลจะเดินหน้าบูรณาการมาตรการด้านการผลิต การตลาด และการกำกับดูแลอย่างต่อเนื่อง เพื่อสร้างความมั่นคงทางรายได้ให้เกษตรกรในระยะยาว พร้อมขอให้เกษตรกรที่พบปัญหาหรือสงสัยว่าถูกเอาเปรียบจากการรับซื้อสินค้าเกษตร ทั้งด้านราคา น้ำหนัก หรือการวัดความชื้น สามารถแจ้งเบาะแสผ่านสายด่วนกรมการค้าภายใน 1569 เพื่อให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบและดำเนินการตามกฎหมายต่อไป.