ENTEC เผย งานวิจัยและนวัตกรรมด้านพลังงานตลอด 5 ปี ไม่ว่าจะเป็นพลังงานไฮโดรเจน โซลาร์เซลล์ โอเลโอเคมีภัณฑ์ และเคมีภัณฑ์สีเขียว ระบบกักเก็บพลังงาน การประยุกต์ใช้แบตเตอรี ไปจนถึงไฟฟ้าสีเขียวเพื่อรับมือต่อการเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศของโลก 

ดร.สุมิตรา จรสโรจน์กุล ผู้อำนวยการศูนย์เทคโนโลยีพลังงานแห่งชาติ (เอ็นเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) เปิดเผยว่า เอ็นเทค สวทช. มีความสำคัญต่อระบบพลังงานของประเทศไทยในหลายด้าน โดยเฉพาะภารกิจการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีพลังงาน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ ลดต้นทุน และส่งเสริมการใช้พลังงานสะอาดและพลังงานหมุนเวียน โดย เอ็นเทค สวทช. สนับสนุนนโยบายพลังงานโดยดำเนินงานตามแผนบูรณาการพลังงานระยะยาวของประเทศไทย (TIEB) โดยการสร้างองค์ความรู้และเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องตลอดจนบทบาทในการถ่ายทอดองค์ความรู้และเทคโนโลยีด้านพลังงานไปสู่ภาคอุตสาหกรรม ภาคเอกชน และชุมชน เพื่อให้เกิดการนำไปใช้ประโยชน์จริง

“เอ็นเทค สวทช. จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 9 มิถุนายน ปี 2563 ตามมติคณะรัฐมนตรี ในฐานะศูนย์เทคโนโลยีแห่งชาติ ลำดับที่ 5 ภายใต้ สวทช. โดยมีพันธกิจหลักในการเป็นองค์กรผู้นำและศูนย์รวมแห่งการพัฒนาเทคโนโลยีด้านพลังงานของประเทศ มุ่งเน้นการดำเนินงานวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีพลังงานเพื่อสนับสนุนแผนพลังงานชาติ เป็นกำลังสำคัญในการ 'สร้าง' และ 'เชื่อมโยง' นวัตกรรมพลังงานของประเทศไทยให้เติบโตอย่างก้าวกระโดด เสริมสร้างความเข้มแข็งของอุตสาหกรรมและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน ผ่านการพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมที่ตอบสนองความต้องการด้านเทคโนโลยีพลังงานที่เปลี่ยนแปลงไป เพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาเทคโนโลยีพลังงานของประเทศที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและเกิดความยั่งยืน

ผู้อำนวยการเอ็นเทค สวทช. กล่าวต่อว่า ภารกิจหลักด้านการวิจัยของเอ็นเทค สวทช. ไม่ได้หยุดอยู่แค่ในห้องแล็บ แต่เป็นการ 'บ่มเพาะ' เทคโนโลยีพลังงานใหม่ ๆ ที่จะมาเปลี่ยนโฉมหน้าประเทศไทยอย่างต่อเนื่อง เพื่อสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานที่ยั่งยืนและเสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ โดยมีผลงานวิจัยที่โดดเด่นหลายด้าน ได้แก่

เทคโนโลยีเชื้อเพลิงสะอาดและการบูรณาการระบบ : เน้นการสร้างความมั่นคงทางพลังงานและลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ด้วยเทคโนโลยีการผลิต "ไฮโดรเจนชีวภาพหรือไฮโดรเจนสีเขียว" ซึ่งอยู่ระหว่างพัฒนาและต่อยอดสู่การใช้งานจริงร่วมกับภาคเอกชน รวมถึงความร่วมมือกับพันธมิตรทั้งในและต่างประเทศ เพื่อพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานและคมนาคมขนส่งให้พร้อมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เช่น แนวทางประเมิน ASEAN Energy Resilience Assessment Guideline และการประเมินโซลาร์ฟาร์มบนระบบขนส่งสาธารณะ การผลิตน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยานเพื่อความยั่งยืน หรือ SAF ที่มีความจำเป็นต่ออุตสาหกรรมการบิน  เราเริ่มเห็นหลายโรงกลั่นน้ำมันกำลังเดินหน้าเริ่มผลิตขายในไทย แต่มีประเด็นเรื่อง วัตถุดิบที่นำมาผลิตที่ทางศูนย์ก็ได้เข้าไปให้คำแนะนำ

รวมทั้งพลังงานไฟฟ้าสีเขียวสำหรับภาคอุตสาหกรรม โดยเฉพาะกลุ่มเทคโนโลยีไอที และดาต้าเซ็นเตอร์ ทางศูนย์ฯ การทำความเข้าใจกับประชาชนถึงการใช้งาน โรงไฟฟ้านิวเคลยร์ขนาดย่อม หรือ  SMR เครื่องเตาปฏิกรณ์ขนาดเล็กเพื่อผลิตไฟฟ้าใช้เฉพาะพื้นที่ ที่เป็นสิ่งจำเป็นในระหว่างช่วงเวลาที่ไทยต้องเดินหน้าสู่ NetZero ทางศูนย์ก็ดำเนินการส่วนนี้ไปด้วย ขณะนี้ SMR  เป็นการพัฒนาออกแบบมายุคที่ 5 ปลอดภัยมากกว่าโรงไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์แบบเก่า อุณหภูมิจะไม่สูง ขนาดที่เล็กหากเกิดอุบัติเหตุ ความเสียหายจะเป็นวงจำกัดภายในอาคาร 

ในด้านโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดย่อม SMR สำหรับประเทศไทยเราอยู่ระหว่างรอดูผลการใช้งานจากต่างประเทศก่อน ที่ในตอนนี้มี 2 ประเทศเริ่มใช้ไปแล้ว โดยเทคโนโลยีนี้มีผู้ผลิตที่น่าจับตา 2 ชาติ คือ จีนและสหรัฐออเมริกา เราดูอย่างใกล้ชิดและคำนึงเรื่องความปลอดภัย แต่การเอามาใช้ในระยะแรกต้นทุนจะสูงกว่า เพราะเป็นการเริ่มใช้งานโรงไฟฟ้าครั้งแรก แต่หากใช้งานเรื่อยๆ ก็จะถูก และการที่ดาต้าเซ็นเตอร์อยากได้ไฟฟ้าเขียว นี่ก็เป็นอีกโซลูชั่นหนึ่งสำหรับ การใช้ไฟฟ้าสีเขียว เพราะโซลูชั่นนี้ สามารถติดตามนิคมอุตสาหกรรมได้ น่าจะเป็นทางออกที่ดีที่สุด

นวัตกรรมโอเลโอเคมีภัณฑ์และเคมีภัณฑ์สีเขียว: เทคโนโลยีเพื่อความยั่งยืน โดยสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลผลิตทางการเกษตร โดยเฉพาะปาล์มน้ำมัน ด้วยผลงานอย่าง "Eco-Pest" สารเสริมประสิทธิภาพการเกษตรจากน้ำมันปาล์มบริสุทธิ์ ที่ช่วยลดการใช้สารเคมี ปลอดภัยต่อผู้ใช้และสิ่งแวดล้อม พร้อมถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่ภาคอุตสาหกรรม และ "น้ำมันหล่อลื่นพื้นฐานชีวภาพจากปาล์มน้ำมัน" ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ย่อยสลายได้ ลดการนำเข้าปิโตรเลียม และอยู่ระหว่างการพัฒนาต่อยอดเพื่อประยุกต์ใช้งานที่หลากหลาย รวมทั้งน้ำมันชีวภาพสำหรับหม้อแปลงไฟฟ้าที่ปลอดภัย ไม่ติดไฟง่าย ลดปัญหาการเกิดเพลิงไหม้จากหม้อแปลงไฟฟ้าระเบิด รวมทั้ง ยาฆ่าแมลงชีวภาพ ที่เป็นสารสำหรับกำจัดเพลี้ยและแมลงหวี่ขาว เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ปลอดภัยต่อเกษตรกร

ด้านเทคโนโลยีเซลล์แสงอาทิตย์ : สนับสนุนการใช้พลังงานแสงอาทิตย์อย่างยั่งยืนและมีประสิทธิภาพสูงขึ้น ต้นทุนต่ำลง ด้วยนวัตกรรมที่น่าสนใจ อาทิ "Solar Sure" แพลตฟอร์มตรวจสอบแผงโซลาร์เซลล์หมดอายุ ส่งเสริมการนำกลับมาใช้ใหม่ (Second-life) ลดขยะอิเล็กทรอนิกส์ และจัดการซากอย่างถูกวิธี ซึ่งอยู่ระหว่างสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) พิจารณากำหนดมาตรฐาน และ "SEESOLAR" โซลาร์เซลล์เพื่อการเกษตร ที่ลดรังสี UV-B และความร้อน แต่ยังให้การแผ่รังสีแสงสังเคราะห์ หรือแสง PAR ผ่านได้ดี ช่วยให้พืชเจริญเติบโตได้ดีและอาจมีสารสำคัญสูงขึ้น อีกทั้งผลิตไฟฟ้าสำหรับควบคุมสภาพแวดล้อมในโรงเรือน และเพิ่มประสิทธิภาพ ลดต้นทุนพลังงานให้ภาคเกษตรกรรม

ด้านนวัตกรรมห่วงโซ่คุณค่าของแบตเตอรี่ : ตอบโจทย์การเติบโตของอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า (EV) และระบบกักเก็บพลังงานอัจฉริยะ ที่ทำให้ใช้พลังงานได้อย่างเสถียร โดย ENTEC มีความเชี่ยวชาญในการพัฒนาแบตเตอรี่แบบครบวงจร ทั้งกระบวนการรีไซเคิล จะเห็นได้ว่าช่วงที่ผ่านมายานยนต์ไฟฟ้าจากจีนเข้ามาขายในไทยมากมาย แต่หากใช้ไปสักพักแบตเตอรี่รถไฟฟ้าจากจีนเหล่านี้จะเสื่อมสภาพต้องเปลี่ยนลูกใหม่ คำถามคือ แล้วไทยจะจัดการกับแบตเตอรี่ อีวีเก่าๆ อย่างไร ทางศูนย์ฯ นำมาเกิดใหม่ เป็นแบตเตอรี่เพื่อการเกษตร หรือ แบตเตอรี่สำหรับเก็บไฟฟ้าจากโซลาร์เซลล์ตามบัานพักอาศัย ก่อนที่จะเสื่อมสภาพถาวรต้องเอาไปรีไซเคิล

ที่ผ่านมาทางศูนย์ฯ เป็นส่วนสำคัญในการผลักดัน "Thailand BattSwap" ภายใต้ Thailand Standard Swappable Battery Consortium เพื่อสร้างมาตรฐานกลางของแบตเตอรี่แบบสับเปลี่ยนได้สำหรับ EV ขนาดเล็กทั่วประเทศ นอกจากนี้ยังเป็นส่วนหนึ่งของสมาคมเทคโนโลยีระบบกักเก็บพลังงานไทย (TESTA) และได้ริเริ่มพัฒนาแบตเตอรี่รุ่นใหม่ที่มีความจุสูง อายุการใช้งานยาวนาน และปลอดภัยสูง โดยใช้วัตถุดิบในประเทศ เพื่อลดการพึ่งพาการนำเข้าและสร้างความมั่นคงทางพลังงาน

ดร.สุมิตรา กล่าวด้วยว่า ENTEC จะมุ่งเน้นการขับเคลื่อนผลงานวิจัยและนวัตกรรมสู่การใช้งานจริง สนับสนุนการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานที่ยั่งยืน โดยใช้กลยุทธ์ดำเนินงานวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีพลังงาน ร่วมกับหน่วยงานพันธมิตรทั้งภาครัฐและเอกชน เร่งสร้างงานวิจัยให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์และบริการจริง สร้างโอกาสทางธุรกิจใหม่ ๆ โดยมีเป้าหมายสำคัญเพื่อ 'สร้างผลกระทบ' ต่อระบบนิเวศนวัตกรรมพลังงานไทย และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศอย่างต่อเนื่อง.