เช้าวันหนึ่งในปี 2529 โลหะหนักหกหัวพุ่งทะลวงหัวใจกรุงเทพฯ โดยไม่มีคนขับ ทิ้งไว้เพียงซากปรักหักพัง คำถาม และตำนานที่ยังไม่มีวันสิ้นสุด

เสาร์ที่ 8 พ.ย. 2529 เวลา 08:50 น.ชานชาลาที่สี่แน่นขนัดไปด้วยผู้โดยสารตามปกติของเช้าวันเสาร์ เมื่อเสียงประกาศดังแว่วขึ้นอย่างบ้าคลั่ง

"ให้ทุกคนออกจากชานชาลาทันที!" 

ก่อนที่เสียงกระหึ่มของเครื่องยนต์ดีเซลจะกลืนกินทุกเสียง และในอีกไม่กี่วินาที หัวรถจักร 6 คันที่พ่วงติดกันราวกับงูเหล็กก็พุ่งทะลวงเข้าสู่สถานี ทำลายแป้นปะทะ พุ่งขึ้นชานชาลา และถล่มอาคารลงราบเป็นหน้ากลองท่ามกลางเสียงหวีดร้องของผู้คน

เช้าวันเสาร์นั้น สมจิตร พิลึก นายตรวจกลผู้คร่ำหวอดในการรถไฟแห่งประเทศไทยกว่า 20 ปี เดินเข้าโรงซ่อมบางซื่อตามปกติเวลาเจ็ดโมงเช้า เขามอบหมายงานให้ลูกน้องจัดเรียงหัวรถจักร 6 หัวที่เข้ามาซ่อมบำรุง โดยให้หัวที่มีปัญหาหนักสุดอยู่ในสุด ส่วนตัวเขารับผิดชอบหัวรถจักรหมายเลข 4044 และ 4010

เวลา 08:35 น. ระหว่างที่สมจิตรกำลังตรวจซ่อมหัวรถจักร 4044 อยู่นั้น ช่างอีกฝ่ายมาเรียกให้ไปตรวจงานอีกจุด เขาจึงติดเครื่องยนต์ทิ้งเอาไว้ เพราะยังมีช่างอีกคนอยู่บนรถ และก้าวลงจากหัวรถจักรไปโดยไม่รู้ว่านั่นคือหนึ่งในการตัดสินใจที่จะพลิกชีวิตเขาไปตลอดกาล

"ผมจำได้ว่าวันนั้นจะมีหัวรถจักร 8 หัวเข้ามาซ่อมบำรุง ผมให้ลูกน้องจัดเรียงหัวรถจักร 6 หัวตามความเหมาะสม ผมรับผิดชอบหัวรถจักรคันที่ 3 และ 6"

กลไกแห่งหายนะ

สาเหตุทางกลไกนั้นเรียบง่ายอย่างน่าสยดสยอง หัวรถจักรดีเซลในยุคนั้นใช้ ระบบลมดูด ในการทำงาน เมื่อติดเครื่องยนต์ทิ้งไว้สักพัก ลมจะหมุนเวียนครบวงจรและพร้อมขับเคลื่อน ช่างที่อยู่บนรถขณะนั้นได้ใส่ "ท่าคันกลับอาการ" เกียร์ของรถไฟไว้ที่ตำแหน่งเดินหน้า พร้อมล็อกคันเร่งไว้ที่ตำแหน่งสูงสุด

เมื่อรถเริ่มเคลื่อนตัว ช่างพยายามดึงห้ามล้อแต่ไม่ได้ผล แทนที่จะสับสวิตช์ดับเครื่องยนต์ เขาตัดสินใจกระโดดลงจากรถที่กำลังเร่งความเร็ว ทิ้งให้ขบวนเหล็กพ่วง 6 หัวทะยานออกจากโรงซ่อม เข้าสู่รางประธาน และเร่งความเร็วอย่างไม่หยุดยั้ง

15 กิโลเมตรแห่งความตาย

08:35 น. หัวรถจักร 6 คันเริ่มเคลื่อนตัวออกจากโรงซ่อมบางซื่อโดยไม่มีคนขับ เร่งความเร็วขึ้นเรื่อยๆ ระหว่างทางขบวนวิ่งผ่านทางแยกถนนพระรามที่ 6, ถนนประดิพัทธ์, สถานีสามเสน, ถนนราชวิถี, ถนนศรีอยุธยา และถนนเพชรบุรี ด้วยความเร็วสูง

แยกเทิดดำริ หัวรถจักรพุ่งชนแท็กซี่ที่ทางแยก คนขับได้รับบาดเจ็บเล็กน้อย สัญญาณเตือนส่งไปยังหัวลำโพง

08:50 น. ขบวนพุ่งเข้าชานชาลาที่ 4 ทะลวงแป้นปะทะ พุ่งเข้าชนอาคารประชาสัมพันธ์ ออฟฟิศธนาคารกรุงเทพ และร้านค้า ก่อนล้มตะแคงสิ้นฤทธิ์หน้าประตูทางเข้าสถานี

เจ้าหน้าที่สถานีได้รับสัญญาณแจ้งเตือนจากแยกเทิดดำริ วิ่งเป่านกหวีดไล่ต้อนผู้คนออกจากชานชาลาอย่างชุลมุน มีการประกาศเตือนทางลำโพง แต่ทั้งหมดนั้นมีเวลาเพียงไม่กี่วินาที บางคนยังไม่ทันเข้าใจว่าเกิดอะไรขึ้น ขบวนเหล็กก็พุ่งเข้ามาแล้ว

ตำนานหัวรถจักรผีสิง

สื่อมวลชนพากันตั้งฉายาเหตุการณ์ครั้งนี้ว่า "หัวรถจักรผีสิง" ไม่ใช่เพียงเพราะรถไฟวิ่งได้เองโดยไม่มีคนขับ แต่ยังเพราะหัวรถจักรหมายเลข 4410 หนึ่งในขบวนนั้น เคยประสบอุบัติเหตุเบรกไม่อยู่มาก่อนในปี 2522 ครั้งนั้นคนขับเสียชีวิต และผู้โดยสารอีกนับร้อยบาดเจ็บล้มตาย เหมือนดังว่าดวงวิญญาณผู้เสียชีวิตยังคงสิงสถิตอยู่ในเครื่องจักรเหล็ก รอวันปลดปล่อยพลังทำลายล้างอีกครั้ง

แม้คณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริงของ ร.ฟ.ท.จะสรุปสาเหตุว่าเกิดจาก ความสะเพร่าของพนักงาน ประกอบกับระบบเครื่องยนต์ที่เร่งความเร็วโดยอัตโนมัติ แต่ตำนาน "ผีสิง" ก็ยากจะลบเลือนออกจากความทรงจำสังคม

คำพิพากษาและชะตากรรม

ผลทางกฎหมายและวินัย นายสมจิตร พิลึก อดีตนายตรวจกล ถูกปลดออกจากงาน · ศาลชั้นต้นจำคุก 8 ปี อุทธรณ์เหลือ 6 ปี · ฎีกาเหลือ 3 ปี · ได้รับอภัยโทษ ติดคุกจริง 18 เดือน ต้องชดใช้ค่าเสียหาย 4 ล้านบาท

นายเตรียม พิศพานต์ เจ้าหน้าที่ประจำหอสัญญาณ ถูกปลดออกจากงาน ศาลพิพากษายกฟ้องในชั้นอาญา

"ตอนนั้นผู้ใหญ่ไม่ยอมให้ผมพูดอะไรกับใครเลย ไม่แม้แต่จะให้ผมสัมภาษณ์หนังสือพิมพ์ หรือสื่ออื่นๆ เลย”นายสมจิตรให้สัมภาษณ์กับ คมชัดลึกเมื่อปี 2552

บั้นปลายชีวิต และราคาของความประมาท

สมจิตรต่อสู้คดีนานถึง 6 ปี ก่อนออกจากเรือนจำในปี 2537 เขาเข้าทำงานเป็นช่างในโรงพยาบาลย่านวังน้อย จ.พระนครศรีอยุธยา แต่ในปี 2544 ก็ถูกเลิกจ้างเพราะอายุมาก กลับบ้านเกิดที่นครสวรรค์ หันมาเลี้ยงปลา แต่ขาดทุนจึงต้องเลิก

ชีวิตหลังคุกไม่เคยราบรื่น ในวันที่ตึกเวิลด์เทรดเซ็นเตอร์ถล่มทลายที่นิวยอร์ก 11 กันยายน 2544 สมจิตรก็ได้รับหมายศาลฉบับใหม่ สั่งให้ชดใช้ค่าเสียหาย 4 ล้านบาท จากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อ 15 ปีก่อน เงินสะสมหมด ภรรยาต้องลำบากร่วมทุกข์ บั้นปลายชีวิตจึงกลายเป็นยามรักษาการณ์ในหมู่บ้านแห่งหนึ่ง แทนที่จะได้รับบำเหน็จบำนาญอย่างที่ควรจะเป็น

แต่สมจิตรยังยืนยันมาตลอดว่าเขาไม่ได้รับความเป็นธรรม เพราะมีปัจจัยหลายอย่างที่ถูกมองข้าม ทั้งช่างที่อยู่บนรถซึ่งเป็นผู้ใส่เกียร์เดินหน้า ทั้งเจ้าหน้าที่ฝ่ายโยธาที่ขอให้เปิดรางโดยไม่สับสวิตช์กลับ และระบบสัญญาณที่ไม่ทำงานอย่างที่ควรจะเป็น

หากเพียงแค่สับรางกลับหลังขบวนหินผ่านตามระเบียบ รถไฟทั้ง 6 หัวก็จะวิ่งไปติดค้างอยู่ที่สถานีบางซื่อเท่านั้น คงไม่มีใครรู้จักคำว่า "หัวรถจักรผีสิง" มาจนถึงทุกวันนี้

ข้อมูลสำคัญของเหตุการณ์นี้

ระยะทางที่รถวิ่งผ่านราว 15 กิโลเมตร โดยมีความเร็วที่  55–90 กิโลเมตร/ชั่วโมง

มีผู้เสียชีวิต 4 ราย และ บาดเจ็บ 4–7 ราย

อ้างอิงข้อมูล

ไทยรัฐออนไลน์ — "3 นาทีคดีดัง: หัวรถจักรผีสิง รถไฟทะลวงหัวลำโพง" (1 ก.ค. 2562)
คมชัดลึก — "หัวรถจักรผีสิงพุ่งชน 'หัวลำโพง'" โดย สมจิตร พิลึก (10 ต.ค. 2552)
มติชนออนไลน์ — ย้อนอดีตรถไฟมรณะ (2563)
ช่อง 7 HD — "รถไฟผีสิง หัวรถจักรไร้คนขับ พุ่งชนหัวลำโพง" (2566)
วิกิพีเดียภาษาไทย — เหตุหัวรถจักรชนสถานีกรุงเทพ พ.ศ. 2529